Wraca Lot nad kukułczym gniazdem

Lot nad kukułczym gniazdem

Arcydzieło światowego kina Jubileuszowe wydanie z okazji 35-lecia powstania filmu. Lot nad kukułczym gniazdem Milosa Formana to film, którego nikomu nie trzeba przedstawiać. Jeden z najwybitniejszych obrazów w historii kina, uhonorowany 5 Oscarami®, 6 Złotymi Globami i 6 nagrodami Brytyjskiej Akademii Filmowej i Telewizyjnej (BAFTA) z okazji 35 rocznicy powstania doczekał się specjalnej edycji Blu-Ray w jakości high-definition oraz DVD.

Stany Zjednoczone, rok 1963. Randle Patrick Murphy (Jack Nicholson) jest pełnym życia kryminalistą, który chcąc skrócić kolejną odsiadkę postanawia udawać chorego psychicznie. Skierowany na obserwację lekarską trafia do szpitala dla umysłowo chorych, gdzie władzę sprawuje spokojna, ale bezwzględna siostra Mildred Ratched (Louise Fletcher).

Pojawienie się Murphy’ego i jego ekscentryczne zachowanie wprowadza w placówce sporo zamieszania. Kryminalista szybko zaprzyjaźnia się z innymi pacjentami: nerwowym Billym Bibbitem (Brad Dourif), zdziecinniałym Charliem Cheswickiem (Sydney Lassick), cierpiącym na paranoję Martinim (Danny DeVito), wykształconym Dalem Hardingiem (William Redfield) i milczącym, potężnym indianinem – Wodzem Bromdenem (Will Sampson). Wraz z nimi rzuca wyzwanie siostrze Ratched burząc panujące do tej pory w szpitalu rygor i porządek.

Kiedy bez wiedzy siostry Murphy zabiera pacjentów na wycieczką poza ośrodek, a później organizuje nielegalną libację alkoholową na terenie szpitala, siostra Ratched postanawia pokazać mu kto tu rządzi. Konflikt pomiędzy kryminalistą i pielęgniarką zaostrza się, a tragiczny finał wisi w powietrzu…

Lot nad kukułczym gniazdem jest ekranizacją głośnej, wydanej po raz pierwszy w 1962 roku powieści Kena Keseya pod tym samym tytułem. Uznana przez dziennik TIME za jedną z najwybitniejszych książek angielskojęzycznych od samego początku cieszyła się dużym zainteresowaniem producentów filmowych. Prawa do jej adaptacji ostatecznie kupił Kirk Douglas, który na podstawie powieści wystawił sztukę teatralną. Kilka lat po jej premierze jego syn – Michael Douglas – postanowił zrealizować ekranizację książki Keseya debiutując tym obrazem w roli producenta filmowego.

Reżyserię Lotu nad kukułczym gniazdem powierzono Milośowi Formanowi, emigrantowi z Czechosłowacji, gdzie stworzył wybitne i do dziś popularne dzieła: Pali się, moja panno (1967), Miłość blondynki (1965) czy Czarny Piotruś (1964). Do roli Murphy’ego początkowo usiłowano namówić Marlona Brando i Gene’a Hackmana, a kiedy obaj odmówili zaproponowano ją Jackowi Nicholsonowi, który miał już za sobą udane i nominowane do Oscara® kreacje w filmach Swobodny jeździec Dennisa Hoppera, Pięć łatwych utworów Boba Rafelsona oraz Chinatown Romana Polańskiego. Rola w Locie nad kukułczym gniazdem przyniosła mu pierwszą w karierze Nagrodę Akademii w kategorii najlepszy aktor.

W postać siostry Ratched wcieliła się Louise Fletcher, amerykańska aktorka młodszym widzom doskonale znana z roli w popularnym serialu Star Trek: Stacja kosmiczna 9. Kreacja w Locie nad kukułczym gniazdem przyniosła jej pierwszego i, jak na razie, ostatniego Oscara® w kategorii najlepsza aktorka.

W Locie nad kukułczym gniazdem po raz pierwszy przed kamerami wystąpili: Brad Dourif (późniejsza gwiazda serialu Deadwood i superprodukcji Władca Pierścieni: Dwie wieże oraz Władca Pierścieni: Powrót króla), Christopher Lloyd (późniejsza gwiazda trylogii Powrót do przyszłości) oraz Will Sampson, jeden z najwybitniejszych indiańskich aktorów filmowych wszech czasów. Obok nich w obsadzie filmu znaleźli się m.in. Danny DeVito (który wcześniej wystąpił już w scenicznej adaptacji Lotu…), Ted Markland, Vincent Schiavelli i Mews Small.

Zdjęcia do filmu przebiegały w niezwykle twórczej atmosferze. Scenariusz był filmowany w porządku chronologicznym (poza sceną wycieczki na ryby, która została zrealizowana na końcu), co pomogło aktorom lepiej wczuć się w rolę. Kamera pracowała praktycznie cały czas rejestrując nie tylko odgrywane przez aktorów sceny, ale również to, co działo się przed lub po nich. Dzięki temu Milos Forman, kiedy rozpoczął już prace nad montażem filmu, miał do swojej dyspozycji bardzo dużo wyjątkowego materiału, z którego potrafił zrobić dobry użytek. Dla przykładu, jedna z najwybitniejszych i najbardziej znanych scen w Locie…, w której siostra Ratched obserwuje przyprowadzonego z niezwykle okrutnego zabiegu Murphy’ego została zarejestrowana w sytuacji kiedy… aktorka sceptycznie wpatrywała się w reżysera tłumaczącego jej jedną ze scen.

Uroczysta premiera filmu odbyła się 19 listopada 1975 roku w Nowym Jorku i Los Angeles. Obraz został entuzjastycznie przyjęty przez widzów i krytyków. W następnym roku obraz zdobył 5 Oscarów® w najważniejszych kategoriach: najlepszy film (nagrodę otrzymali producenci: Michael Douglas i Saul Zaentz), najlepsza reżysera (Milos Forman), najlepszy aktor (Jack Nicholson), najlepsza aktorka (Louise Fletcher) oraz najlepszy scenariusz adaptowany (Laurence Hauben i Bo Goldman).

W tym samym roku Lot nad kukułczym gniazdem otrzymał 6 Złotych Globów, we wszystkich kategoriach, w których był nominowany, w tym dla najlepszego filmu-dramatu, za najlepszą reżyserię oraz najlepsze role pierwszoplanowe.

W 1977 roku obraz Milosa Formana otrzymał ponadto 6 nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej i Telewizyjnej w kategoriach: najlepszy film. najlepszy reżyser, najlepszy aktor, najlepsza aktorka, najlepszy aktor drugoplanowy (Brad Dourif) oraz najlepszy montaż (Ricard Chew, Lynzee Klingman, Sheldom Kahn).

Dziś Lot nad kukułczym gniazdem jest jednym z bezdyskusyjnych arcydzieł światowego kina i jednym z kilku filmów w historii, które zdobyły Oscary® w 5 najważniejszych kategoriach (najlepszy film, najlepszy aktor, najlepsza aktorka, najlepszy reżyser i najlepszy scenariusz). Oprócz niego ta sztuka udała się jedynie komedii Ich noce Franka Capry z 1934 roku oraz Milczeniu owiec Jonathana Demme’a.

CZY WIESZ, ŻE…

  • Milos Forman chciał, żeby rolę Murphy’ego zagrał Burt Reynolds
  • w szwedzkich kinach Lot nad kukułczym gniazdem był grany przez 12 lat bez przerwy
  • prawa do ekranizacji książki Kena Keseya kupił Kirk Douglas, który sam marzył o roli Murphy’ego. Niestety, kiedy film był realizowany, aktor był już za stary do tej roli
  • przed Jackiem Nicholsonem główną rolę w filmie proponowano Marlonowi Brando, Gene’owi Hackmanowi i Jamesowi Caanowi
  • Kenowi Keseyowi ekranizacja jego powieści nie podobała się do tego stopnia, że pozwał do sądu twórców filmu, za to, że nie opowiedzieli w filmie historii z perspektywy Wodza Bromdena jak to był zrobione w książce
  • Amerykański Instytut Filmowy umieścił w 2007 roku Lot nad kukułczym gniazdem na 33 miejscu listy Najlepszych filmów wszech czasów
  • Milos Forman i Jack Nicholson podczas realizacji mieli dwie różne wizje filmu, o które pokłócili się do tego stopnia, że podczas zdjęć porozumiewali się za pośrednictwem operatora

DVDDVD

WYDANIE BLU-RAY I DVD
Już 8 października w sklepach zadebiutuje specjalne wydanie Blu-Ray i DVD filmu Lot nad kukułczym gniazdem, które ukazuje się w związku z jubileuszem 35-lecia powstania filmu. W wydaniu Blu-Ray i DVD nie zabraknie całkowicie nowych dodatków z polskimi napisami:

  • Kompletnie ześwirowany – filmowa retrospekcja w oryginalnej pełnometrażowej wersji; Michael Douglas, Milos Forman i Ken Kesey opisują, jak powstawała kluczowa scena filmu z udziałem aktorów i pacjentów w szpitalu dla umysłowo chorych (87 minut).
  • Zakład psychiatryczny, puste gniazdo dla umysłowo chorych – całkowicie nowy wywiad z Michaelem Douglasem (31 min.)

Oba wydania zawierają też dodatki wcześniej dostępne na DVD:

  • komentarz reżysera Milosa Formana, producentów Michaela Douglasa i Saula Zaentza, którzy scena po scenie wyjaśniają twórcze wybory, jakich musieli dokonać tworząc ten ponadczasowy film
  • sceny dodatkowe
  • zwiastun kinowy

Blu-rayBlu-ray