Sundance Film Festival 2013, cz. 1

Festiwal Sundance to najpopularniejszy festiwal kina niezależnego na świecie. I jak co roku premierę na nim miało wiele interesujących tytułów. W pierwszej odsłonie cyklu artykułów analizujemy filmy, które umieszczone zostały w sekcji Premiery. Nie brały one udziału w konkursach, ale większość z nich walczyła o pozyskanie dystrybutora. Komu się udało? Jakie filmy spodobały się publiczności? To wszystko znajdziecie poniżej.

Jednym z najbardziej zachwalanych filmów na festiwalu było Przed północą, czyli zamknięcie trylogii Richarda Linklatera. Tym razem Jesse i Celine są małżeństwem i wyjeżdżają z córkami na wakacje do Grecji. Tam będą mieli okazję do kolejnej długiej rozmowy, która da im powodów do rozmyślań.

Ethan Hawke i Julie Delpy w filmie Ethan Hawke i Julie Delpy w filmie

Krytycy jednym głosem chwalą ostatnią część trylogii. Przed północą, tak jak wcześniejsze odsłony, bazuje na dialogu, tylko tym razem bohaterowie nie są ograniczeni czasem, co pozwoliło reżyserowi jeszcze głębiej spojrzeć w ich relację. Dystrybutorzy ostro walczyli o prawa, które ostatecznie zdobyło Sony Pictures Classics. W Polsce film będzie wyświetlany za sprawą Best Film.

Debiut Parka Chan-wook w Hollywood to niewątpliwie jedno z większych wydarzeń 2013 roku. Chyba każdy przecierał oczy, gdy spojrzał na nazwisko scenarzysty jego najnowszej produkcji. Ciężko oczekiwać, aby Wentworth "Skazany na śmierć" Miller miał się kojarzyć z tak tajemniczą produkcją. W Stoker nastoletniej dziewczynie umiera ojciec. W wyniku tego zamieszka z nią i jej niezrównoważoną matką wuj, którego wcześniej nie widziała.

Nicole Kidman i Mia Wasikowska w filmie Nicole Kidman i Mia Wasikowska w filmie

Według wielu obserwatorów jest to bardzo dobry thriller psychologiczny. Jednak pojawiają się także głosy drobnego rozczarowania. Owszem, Park zachował swój styl, jednak w niektórych momentach da się wyczuć "amerykańskiego ducha", co nie wpływa pozytywnie na całość obrazu. Producenci już dawno sprzedali prawa. W Stanach Zjednoczonych film wyświetlany będzie przez Fox Searchlight Pictures, u nas – Imperial-Cinepix.

Chyba najbardziej oczekiwaną premierą na Sundance był debiut reżyserski Josepha Gordona-Levitta pt. Don Jon’s Addiction. W głównej roli wystąpił sam reżyser. Jon jest uzależniony od pornografii. Wszystko dookoła traktuje przedmiotowo, w tym także kobiety. Aż pewnego dnia poznaje piękną Barbarę.

Scarlett Johansson i Joseph Gordon-Levitt w filmie Scarlett Johansson i Joseph Gordon-Levitt w filmie

Generalnie film zebrał bardzo dobre recenzje. Podkreśla się satyrę, jaką epatuje historia. Jednak najgłośniej dyskutowało się o scenach pornograficznych, jakie można zobaczyć w filmie. Wiele osób podkreśla, że produkcja otrzyma kategorię NC-17, jeśli nie dojdzie wycięcia kilkunastu ujęć. O Don Jon’s Addiction bój toczyło wiele firm dystrybucyjnych, wśród nich tacy giganci jak CBS Films, Lionsgate/Roadside czy The Weinstein Company. Ostatecznie prawa trafiły do Relativity Media. W Polsce film na ekranach kin pojawi się w sierpniu za sprawą ITI Cinema.

Głośną produkcją przed premierą był też Jobs, który okazał się największym rozczarowaniem festiwalu. Film obrazuje początki zakładania firmy Apple przez Steve’a Jobsa. W tytułową rolę wcielił się Ashton Kutcher.

Ashton Kutcher w filmie Ashton Kutcher w filmie

Mówi się, że to najlepsza rola w życiu tego aktora, ale co wcale nie oznacza, że jest ona dobra. Sam film jest miałki, pretensjonalny, nudny. Open Road Films już przed premierą zakupiło prawa dystrybucyjne. W polskich kinach film będzie wyświetlany dzięki Monolith Films.

Sporym rozczarowaniem okazał się również anglojęzyczny debiut Francuzki Anny Fontaine. Wyreżyserowany przez nią film Idealne matki zebrał bardzo słabe recenzje. Fabuła skupia się na dwóch kobietach (Roz i Lil) i ich synach (Ian i Tom). Roz od czasu, gdy Lil została wdową, spędza z nią dużo czasu. Mąż Roz jest o to bardzo zazdrosny i podejrzewa je nawet o romans. Dlatego gdy trafia się mu lukratywna posada w Sydney, akceptuje ją. Wyjeżdża na miesiąc, aby w nowym miejscu zamieszkania urządzić dom dla swojej rodziny. W międzyczasie Roz wdaje się w romans z synem Lil, Ianem. Dowiedziawszy się o tym, Tom wchodzi w seksualną relację z Lil.

Robin Wright i Naomi Watts w filmie Robin Wright i Naomi Watts w filmie

Film nie przekonał krytyków. Zarzuca mu się płytkość, przewidywalność oraz zwroty akcji wyciągnięte z rodem latynoskich telenowel. Potencjał historii został niewykorzystany. Nawet przyzwoite role Robin Wright i Naomi Watts nie są na tyle dobre, aby film uratować. Jednakże prawa do Idealne matki zakupiła firma dystrybucyjna Exclusive Releasing, która planuje go wypuścić w amerykańskich kinach i na VOD tego samego dnia w okolicach tegorocznego lata.

Jedna z nowych ulubienic festiwalu, Elizabeth Olsen, w tym roku nie miała większych powodów do zadowolenia. Bardzo grzeczne dziewczyny to historia dwóch nastoletnich przyjaciółek, które postanawiają stracić w wakacje dziewictwo. Niestety, obie zakochują się w tym samym chłopaku.

Dakota Fanning w filmie Dakota Fanning w filmie

Już nawet nie tylko tematyka, ale także sama oś fabularna w kinie została już wyeksploatowana do granic możliwości, a Bardzo grzeczne dziewczyny nawet nie próbuje udawać, że jest filmem innym niż te pozostałe. Skutki: słaba prasa i brak dystrybutora.

Nowa produkcja braci Scott, Grupa "Wschód", może okazać się największym box-office’owym przebojem, który miał w tym roku premierę na Sundance. Historia skupia się na agentce, która pracuje pod przykrywką, rozpracowując krajową grupę terrorystyczną, która lubuje się w zabijaniu decydentów.

Ellen Page i Alexander Skarsgård w filmie Ellen Page i Alexander Skarsgård w filmie

Trzymający w napięciu thriller zdobył przychylność krytyków dzięki niejednoznacznym postaciom i zaskakującym rozwojem akcji. Potencjał zarobkowy tej produkcji dostrzegł sam Fox Searchlight Pictures, który zakupił prawa do dystrybucji w Stanach Zjednoczonych.

Dobrze znany publiczności Sundance Drake Doremus (zwyciężył dwa lata temu filmem Do szaleństwa) w tym roku zaprezentował swoje nowe dzieło, Breathe In. Znowu zatrudnił Felicity Jones do roli studentki z wymiany. Tym razem wdaje się ona w miłosną relację z głową rodziny, która ją gości w Stanach Zjednoczonych.

Felicity Jones i Guy Pearce w filmie Felicity Jones i Guy Pearce w filmie

Przez zdecydowaną większość recenzentów film jest chwalony. Podkreśla się coraz większą dojrzałość reżysera, który przy zachowaniu swojego stylu nabrał większej sprawności warsztatowej. Wchodzi głęboko w umysły i emocje głównych bohaterów. Dużą zasługę w tym mają też zdjęcia i muzyka. Jednak producenci jeszcze nie znaleźli dystrybutora.

Wielką zagadką był pełnometrażowy debiut brytyjskiego twórcy filmów reklamowych, tym bardziej że do produkcji udało się przyciągnąć bardzo dobrą obsadę. W Charlie musi umrzeć młody chłopak doznaje wizji swojej zmarłej matki. Prosząc ją o radę, otrzymuje dziwne polecenie, aby udał się do Bukaresztu. Charlie kupuje bilet i nie mając żadnych planów, wsiada w samolot.

Shia LaBeouf i Evan Rachel Wood w filmie Shia LaBeouf i Evan Rachel Wood w filmie

"Przestylizowany", "przerost formy nad treścią" – to najczęstsze zarzuty, jakie można znaleźć wśród recenzji. Krytycy nie mogą zrozumieć, jak ze scenariusza, który w 2007 roku trafił na czarną listę (najlepszych niezrealizowanych scenariuszy), mógł powstać tak słaby, powierzchowny film. Amerykańskiego dystrybutora producenci nie znaleźli, ale w paru krajach europejskich film ma już zapowiedziane premiery.

Zawiodły się także osoby czekające na przełomową rolę Amandy Seyfried, która w Lovelace wcieliła się w ikonę filmów pornograficznych, czyli Lindę Lovelace. Obraz ukazuje prywatne życie młodej Lindy oraz czasy zdobycia przez nią sławy, dzięki występowi w Głębokim gardle.

Amanda Seyfried w filmie Amanda Seyfried w filmie

Lovelace zebrała słabe recenzje. Skrytykowano nijakie dialogi oraz zbyt duże pójście na skróty, które zostało podyktowane zachowawczością i brakiem odwagi twórców. Dostało się również odtwórczyni głównej roli, która zbyt natarczywie starała się wzbudzić sympatię widzów do swojej postaci. Jednak prawa dystrybucyjne do filmu rozeszły się jak ciepłe bułeczki. W USA film pokaże spółka należąca do The Weinstein Company, Radius-TWC.

Nie samymi rozczarowaniami widzowie żyli na Sundance. Wielką niespodzianką okazał się David Gordon Green. Wiele osób zdążyło zapomnieć o początkach jego obiecującej kariery, gdy ostatnio popełnił dwa żenujące filmy: Wasza Wysokość i Facet do dziecka. Więc ku zdziwieniu publiczności Droga przez Teksas okazał się powrotem do formy. Wystarczyło tylko umieścić w filmie dwóch facetów, pracujących przy konserwacji autostrady.

Emile Hirsch i Paul Rudd w filmie Emile Hirsch i Paul Rudd w filmie

Według krytyków film ma wszystko to, co najlepsze w buddy movies. Kameralna historia bawi, jednocześnie pobudza do refleksji. Potencjał marketingowy dostrzegli też dystrybutorzy. Magnolia Pictures zakupiła prawa do rozpowszechniania filmu na terenie Stanów Zjednoczonych.

Niejednoznaczne opinie zebrała komedia Najlepsze najgorsze wakacje, opowiadająca o czternastolatku, który na wakacjach spędzanych z rodziną zaprzyjaźnia się z kierownikiem basenu. Jego nowy znajomy szybko staje się także jego mentorem. Wprowadza go w dorosłe życie, aż chłopak postanawia uniezależnić się od rodziców.

Liam James i Sam Rockwell w filmie Liam James i Sam Rockwell w filmie

Odbicie od nurtu, w którym ukazuje się młodych jako osoby niechcące dorosnąć, jest krokiem w dobrym kierunku. Jednak część recenzentów zarzuca, że film szybko popada w utarte schematy i banały, a sami aktorzy i kilka zabawnych momentów to za mało, aby powiedzieć, że Najlepsze najgorsze wakacje jest dobry. Zdaniem wielu komentatorów Fox Searchlight przepłaciło, zakupując prawa do dystrybucji za 10 milionów dolarów niemal na wszystkie ważniejsze regiony świata. Optymiści wskazują jednak na przypadek sprzed 7 lat – wtedy ten sam dystrybutor kupił Małą miss też za 10 milionów, a zarobił kilka razy tyle. Czy Fox powtórzy sukces? W wakacje premiera filmu w Stanach – wtedy się dowiemy.

Jeden z najbardziej płodniejszych współczesnych reżyserów, Michael Winterbottom na Sundance zaprezentował swój najnowszy owoc pracy, Prawdziwa historia króla skandali – biografię Paula Raymonda, który otworzył pierwszy klub ze striptizem w Wielkiej Brytanii w latach 50. To był dopiero początek sukcesu tej barwnej postaci.

Sam Coogan w filmie Sam Coogan w filmie

Na festiwalu film zebrał neutralne recenzje. Mimo że został poprawnie zrealizowany, to nie zachwyca. Produkcja na Sundance zdobyła amerykańskiego dystrybutora (IFC Films), ale już przed festiwalem kilka europejskich firm zakupiło prawa do rozpowszechniania produkcji.

Na Sundance pojawiły się dwa kolejne tytuły ukazujące życie bitników. W sekcji Premiery był to Big Sur. W swoim filmie Michael Polish skupia się na życiu Jack Kerouaca (w tej roli Jean-Marc Barr), gdy był już sławny i ta popularność go przytłaczała, przez co tracił przyjaciół, popadał w nałogi.

Jean-Marc Barr w filmie Jean-Marc Barr w filmie

Big Sur to niewątpliwie piękna wizualnie opowieść, o czym przekonuje sam zwiastun, jednak według podzielonych krytyków zabrakło ciekawej historii, która poziomem dorównałaby formie. Pozytywnym zaskoczeniem okazała się rola Josha Lucasa, którego kreacja była najciekawsza. Film jednak do tej pory nie znalazł dystrybutora.

Odskocznią od typowego festiwalowego nastroju okazał się być zwariowany western braci Millerów. Akcja Sweetwater rozgrywa się w XIX-wiecznym Nowym Meksyku. Fanatyczny przywódca duchowy, szeryf-renegat i była prostytutka tworzą krwawy trójkąt, toczący walkę o ziemię.

January Jones w filmie January Jones w filmie

Dzięki odpowiedniej dawce groteski film ogląda się naprawdę przyjemnie. Western ocierający się formą o film klasy B bawi, jeśli przymknie się na niego czasami oko. Na terenie Stanów Zjednoczonych będzie wyświetlany przez ARC Entertainment.

Przyzwoite recenzje zebrała komedia A.C.O.D., w obsadzie której można znaleźć kilka popularnych nazwisk. Historia trzydziestoparoletniego mężczyzny z syndromem rozwiedzionych rodziców. Jak się okazuje ten rozwód wciąż ma niego wpływ, nawet po ponad 20 latach.

Adam Scott w filmie Adam Scott w filmie

Mimo sporych zarzutów wobec przewidywalności i naiwności zawartej w scenariuszu, film się dobrze ogląda, co jest w dużej mierze zasługą aktorów, z Richardem Jenkinsem i Jane Lynch na czele. Jednak znane nazwiska nie pomogły w zdobyciu dystrybutora.

Sporym zaskoczeniem dla obserwatorów była obecność na Sundance George’a Tillmana juniora i jego nowego filmu. Kojarzony bardziej z komercjalnym kinem reżyser tym razem sfilmował kameralną historię. The Inevitable Defeat of Mister and Pete koncentruje się na 14-letnim chłopaku, którego matka została aresztowana przez policję. Nie chcąc trafić do ośrodka dla nieletnich, Pete ukrywa się wraz z młodszym kolegą. Pod nieobecność matki czternastolatek sam musi zdobywać jedzenie.

Skylan Brooks i Ethan Dizon w filmie Skylan Brooks i Ethan Dizon w filmie

Film zebrał raczej przeciętne recenzje. Krytycy zgodnie twierdzą, że trwa za długo, przez co wdarło się wiele niepotrzebnych, przynudzających scen. Scenariuszowi zarzuca się, że momentami popada w banał. Rewelacją okazała się natomiast Skylan Brooks, który zagrał główną rolę. Film opuścił festiwal bez dystrybutora.

Niespotykaną decyzją Instytutu było dodanie serialu Tajemnice Laketop do sekcji Premiery. Fabuła skupia się na detektywie, który bada zaginięcie 15-letniej, ciężarnej córki lokalnego bossa narkotykowego.

Kadr z produkcji Kadr z produkcji

Niewielu dziennikarzy zdecydowało się obejrzeć trwający 6 godzin serial. Ci, którzy widzieli, zgodnie podkreślali, że współprodukowana przez BBC seria jest nie tylko świetnym kryminałem, lecz również studium granic człowieczeństwa.


Piotr Biernacki
Fan amerykańskiego kina niezależnego.