Niewesoły obraz towarzyszy dokumentalnej opowieści bezkompromisowo obnażającej szlachetne idee, które są w stanie przegrać rywalizację z rosnącym w siłę populizmem

Ćwierć wieku to właściwa perspektywa, by odnieść się do wydarzeń, jakie stanowią jeden z punktów zwrotnych w dziejach ludzkości. Przypadająca właśnie rocznica zamachów na World Trade Centre i Pentagon skłaniają do takich refleksji. Dwadzieścia pięć lat temu terroryści związani z Al-Kaidą przypuścili nienotowany wcześniej skuteczny atak na obiekty cywilne. Ameryka i cały glob zastygły wówczas w przerażeniu. Spektakularne wydarzenie zatrzęsło świadomością zwykłych ludzi. Niespełna miesiąc później wojska państw NATO wyposażone w legitymację ONZ dokonały inwazji na Afganistan. Blisko dekadę potem udało się wyeliminować głównego prowodyra zamachów - Osamę Bin Ladena. Ofiary wydarzeń z 11 września 2001 zostały pomszczone. Ale czy bilans ćwierćwiecza skojarzonego ze zmaganiami antyterrorystycznymi jest rzeczywiście zamknięty? "W Afganistanie tysiące naszych żołnierzy nie miało z kim walczyć." - wspomina weteran tamtej operacji. "Wyobraźmy sobie, że masz zatarg z sąsiadem i dlatego 'wystawiasz' go Amerykanom." - kontynuuje swoją gorzką opowieść świadek wydarzeń. Początkowo przychylnie nastawieni wobec obcych wojsk miejscowi szybko zmienili zdanie na temat okupantów. Przeszło dwadzieścia lat potem przybysze zza Atlantyku musieli w popłochu uciekać przed odzyskującymi grunt na afgańskiej ziemi Talibami.

"Które to piętro?" - dopytuje dyspozytor straży pożarnej, zmagając się z upokarzającą bezsilnością. "Setne!" - błaga przez telefon o pomoc jedna z osaczonych ofiar. Kraj został zaatakowany w swoim epicentrum. Na taką inwencję zamachowców Ameryka nie była przygotowana. Cóż więc może poradzić skromny dyspozytor, gdy dowiaduje się o płonących budynkach, w jakich pracuje blisko cztery tysiące ludzi? W dodatku dotarcie do poszkodowanych graniczy z cudem. Pogorzelcy wyskakują z wysokich pięter, nie mogąc znieść wzrastających w pomieszczeniach temperatur i dławiącego dymu. Uciekinierzy z niższych kondygnacji ewakuują się schodami. Wśród desperatów są kobiety w szpikach. World Centre wynajmują firmy zatrudniające eleganckich urzędników. Prestiżowe wysokościowce nie przez przypadek zostały wybrane na obiekty ataku. Uderzenia samolotów pasażerskich wieńczących swój lot w trzewiach wystawnych drapaczy chmur musiały zrobić wrażenie na przeciętnych obywatelach. Odciętym od realnej pomocy ludziom wewnątrz gmachów nie pozostawiały szans ocalenia.

"10 lat temu zabili mi kumpli....a teraz sojusznicy?" - jeszcze dziś nie dowierza któryś z marines. Wraz z kolegami dwie dekady wcześniej pacyfikował afgańskie punkty oporu. Teraz musi zajmować się ewakuacją amerykańskich obywateli oraz sprzyjających im tubylcom z miejsc jeszcze do niedawna sprawnie kontrolowanych. Obecnie dla zdezorientowanego żołnierza sojusznikiem mają być ci, przeciw którym ongiś walczył. "Punkty zwrotne: Pokolenie 11 września" wpisują się zapewne w całą serię dokumentów zrealizowanych na bolesną okoliczność. Film Briana Knappenbergera sięga nie tylko do samego wydarzenia, co raczej demaskacyjnie sumuje implikacje zeń wynikające. Dojmujący obraz wyłaniający się z niniejszej relacji nie będzie napawać optymistycznie. Poza zabiciem głównych inspiratorów aktów terroru sprzed lat żadne kluczowe cele interwencji afgańskiej zrealizowane nie zostały. Do pasma nieoczekiwanych strat, jakie wywołała antyterrorystyczna krucjata, dochodzą na każdym kroku następne. Mimo zapewnień kolejnych administracji Stany Zjednoczone wikłają się w liczne i bezsensowne wojny, amerykańskie społeczeństwo ulega konsekwentnej atomizacji, mnożą się niedorzeczne teorie spiskowe na temat przyczyn akcji z 11 września 2001 roku. Niewesoły ten obraz towarzyszy dokumentalnej opowieści zrealizowanej przez Briana Knappenbergera bezkompromisowo obnażającej szlachetne idee, które są w stanie przegrać rywalizację z rosnącym w siłę populizmem.