Filmy wstyd, śląsk

Akcja filmu rozgrywa się w 1981 roku, na kilka miesięcy przed masakrą górników w Kopalni Węgla Kamiennego Wujek (o której Kutz opowiedział w swoim późniejszym obrazie Śmierć jak kromka chleba). Jej bohaterem jest Tomasz Siwek (Zbigniew Zamachowski) – członek PZPR i pracownik elektrociepłowni, w której zarabia na życie jako nosiwoda. Ponieważ ma dobry kontakt z robotnikami przełożeni proszą go, by szpiegował swoich kolegów – członków Solidarności. Skuszony obietnicą wczasów w Bułgarii Tomasz wyraża zgodę, kiedy jednak trafia na opozycyjny wiec daje się ponieść entuzjazmowi tłumu i przyłącza się do protestów, co nie uchodzi uwadze ani jego partyjnych zwierzchników ani rozpędzającym protestujących milicjantom. W jednej z chwili z donosiciela Siwek staje się niemalże bohaterem opozycji. Jego nielojalność nie pozostaje bez konsekwencji. Już następnego dnia Tomasz zostaje aresztowany. Przesłuchujący go funkcjonariusze obiecują mu wolność, jeśli zdradzi, którzy z robotników wzięli udział w manifestacji. Czy Siwek po raz kolejny zdecyduje się na współpracę?

Apatyczny górnik dołowy, niezdara, polski Forrest Gump opuszcza kopalnię i nie ma pojęcia, gdzie ma iść. Sądzi, że jego świat się zawalił. Jest nieśmiały i wstydliwy, powoli uczy się życia na powierzchni - szuka pracy, przezwycięża lęki, uczy się używać pełnych zdań, zadawać się z ludźmi, z kobietami. Musi uporządkować swoje życie: znaleźć pracę i stworzyć rodzinę - zgodnie ze śląską tradycją. Przestrzega tradycji, która pomaga mu wykazać inicjatywę, przezwyciężyć inercję i zadbać nie tylko o siebie, ale także o innych, którzy zostali wyrzuceni z kopalni.