Filmy protest, powstanie

Śląsk, lato 1939. Aktorska trupa wystawia na podwórku spektakl. Jeden z nich, Francik zaczyna opowieść o swym życiu. Od czasów powstań śląskich, dnia narodzin, poprzez strajki w kopalni ojca, uliczne demonstracje, śmierć ojca, dojrzewanie. Później przychodzi praca w kopalni, więzienie jako działacz komunistyczny. Ciągła bieda. Zbliża się wojna...

Rok 1973, Chile. Za rządów Salvadora Allende dyrektor prywatnej anglojęzycznej szkoły dla chłopców przyjmuje grupę biednych dzieci. Od samego początku pomiędzy nowymi uczniami, a dziećmi bogaczy, panuje niechęć i niezrozumienie. Wyjątkiem są fajtłapowaty Gonzalo i pewny siebie Pedro Machuca. Chłopcy, na przekór kolegom i panującej w szkole atmosferze, nawiązują niezwykłą przyjaźń. Gonzalo, wrażliwy i delikatny 11-latek, pochodzi z bogatej, ale niezbyt szczęśliwej rodziny. Machuca, dziecko slumsów, trafia do ekskluzywnej szkoły dzięki stypendium, jakie ufundował jej dyrektor – energiczny ksiądz o lewicowo-socjalistycznych poglądach. Dzięki nowemu przyjacielowi Gonzalo po raz pierwszy trafia do biednych dzielnic miasta, gdzie poznaje Chile, z którego istnienia nie zdawał sobie sprawy. Ulega dziwnej fascynacji brutalnością slumsów, gdzie poznaje również smak pierwszej i zakazanej miłości; zakochuje się w Silvanie, sąsiadce przyjaciela, zaangażowanej społecznie, twardej i odważnej dziewczynie. Silvana staje się współtowarzyszką ich przygód, razem tworzą romantyczny trójkąt, prowadząc pierwsze miłosne igraszki. Trójka przyjaciół pomaga także ojcu Silvany wykorzystać sytuację polityczną w celach zarobkowych: sprzedają flagi demonstrantom różnych przekonań. Machuca,który po raz pierwszy trafia do bogatego domu, nie może nacieszyć się rowerem, adidasami i zabawkami, które dawno już znudziły Gonzalo. Przyjaźń rozwija się aż do momentu, w którym kraj ogarnia polityczne wrzenie.

III Powstanie Śląskie, na którego tle przedstawione zostały dzieje robotniczej rodziny Milcarków. Barbara, córka polskiego górnika, kocha Niemca Kurta, który jest w kopalni sztygarem. Wbrew woli rodziny wychodzi za niego za mąż… W kopalni wybucha strajk przeciwko wynikom plebiscytu. Polacy przygotowują powstanie. Kurt ma wysadzić tamę, aby woda zalała kopalnię. Usiłuje mu w tym przeszkodzić teść, stary Milcarek, który ginie z ręki zięcia. Czy Kurtowi uda się dokonać sabotażu i założyć ładunek wybuchowy?

Dom świętego Kazimierza w Ivry na peryferiach Paryża – miejsce, gdzie w osamotnieniu spędził sześć lat niedoceniony za życia poeta romantyczny Cyprian Kamil Norwid. Przybył z zamiarem spędzenia w przytułku dla emigrantów dwóch tygodni. Pozostał do końca swych dni. Zamieszkują tam również weterani powstań narodowych, którzy wiecznie prowadzą spory, które z nich było ważniejsze. Domem i jego pensjonariuszami opiekują się siostry zakonne, które fundusze na utrzymanie pozyskują od „dobroczyńcy” księcia Czartoryskiego. Okazuje się, że sponsor ogranicza ich wydatki, co staje się przyczyną często nieświeżego jedzenia. To jest powodem buntu…