Dramat 1964

Grupa młodych maturzystów, spędza wakacje na rozległej, samotnej plaży nad Tisą, w pobliżu prowincjonalnego miasteczka, gdzie mieszkają. Stanowią zwartą grupę przyjaciół, chociaż wyczuć można między nimi jakieś niejasne spięcia, drobne rywalizacje. Zmęczeni kąpielą i brawurowym nurkowaniem aż do dna głębokiej rzeki, rozpalają ognisko i zaczynają tańczyć. Wtedy spostrzegają, że brakuje jednego z nich, który szczególnie długo nurkował.

Vincent (Warren Beatty) rozpoczyna pracę w zakładzie dla psychicznie chorych. Wkrótce mężczyzna ulega fascynacji schizofreniczką Lilith.

Żonaty mężczyzna w średnim wieku, dość znany pisarz i wydawca miesięcznika literackiego, jedzie z odczytem do Lizbony. W samolocie spostrzega, że stewardessa, dziewczyna młodsza odeń o kilkanaście lat, rozpoznaje go. Jej zainteresowanie jest powierzchowne, po prostu przypatruje się z bliska człowiekowi, którego zna ze zdjęć, a może i z lektury. Dlatego też, gdy pisarz spotyka ją ponownie w hotelu w Lizbonie, gdzie czuje się samotny i odcięty świata - dziewczyna zgadza się na spotkanie, choć z wahaniem. Rozmawiają o literaturze; dziewczynie zaczyna imponować ten człowiek pełen wdzięku i inteligencji, umiejący świetnie prowadzić banalną rozmowę. Zostaje jego kochanką, ale obydwoje zdają sobie sprawę, że to przelotna przygoda, pozbawiona przyszłości. Po powrocie do Paryża, wskutek zbiegu okoliczności, znajomość trwa dalej. Czy przerodzi się w miłość?

Thomas, dezerteruje z Legii Cudzoziemskiej; wstąpił do niej niegdyś, by oderwać się od życia z którym nie potrafił sobie dać rady, kiedy opuściła go żona. Ucieka z porucznikiem, swoim dowódcą; wraz z nim przechodzi na stronę puczu wyższych oficerów francuskich. Wkrótce dość szybko nuży go i zniechęca kariera płatnego najemnika. Aby zarobić na powrót z Algierii do rodzinnego Luksemburga, zgadza się pomóc OAS w porwaniu kobiety. Jest to francuska adwokat, która przyjechała podjąć się obrony więzionych i torturowanych Algierczyków; OAS nie lubił ani takich procesów, ani takich obrońców. Porwanie się udało. Kobietę zamknięto w łazience niewykończonego domu. Thomas miał ją pilnować, ale wyrzuty sumienia sprawiają, że mężczyzna ucieka wraz z uwolnioną prawniczką. OAS rozpoczyna pościg.

Grupa polskich oficerów po kilku latach pobytu w niemieckim oflagu wraca do Polski. W drodze powrotnej trafiają do małego, opustoszałego niemieckiego miasteczka. Jeden z nich, Jan, jest ranny i z pomocą przychodzi mu lekarz niemiecki, doktor Rhode, który nie uciekł z miasta i został tutaj z córkami: Ingą, Luzzi i Lorchen. Inga, najstarsza z dziewcząt, zostaje brutalnie zgwałcona przez mężczyzn. Jan staje w jej obronie...

Debiut fabularny Jerzego Skolimowskiego, a zarazem pierwsza część dyptyku o losach Andrzeja Leszczyca – młodego, wrażliwego człowieka, zagubionego we współczesnym świecie, rozpaczliwie szukającego wyjścia z beznadziejnej i bezcelowej codzienności. Film rozpoczyna się w momencie, gdy Andrzej budzi się wczesnym rankiem, zostawia śpiącą dziewczynę i stawia się przed komisją poborową. Ku zdumieniu jej członków domaga się niezwłocznego powołania do służby zasadniczej, ponieważ doszedł do wniosku, że jedynie wojsko nauczy go, co naprawdę znaczy dorosłe życie.

Akcja rozgrywa się w środowisku górniczym, gdzie do pracy w kopalni przyjeżdżają młodzi ludzie z całej Polski. Często przybywają ze wsi nęceni dobrymi zarobkami. Nie mają doświadczenia ani wykształcenia, więc podejmują najcięższe prace jako niewykwalifikowani robotnicy. Jednym z nich jest Józek Sieczka, który wypadek w kopalni przypłaca życiem. Okazuje się, że sprawcą wypadku był Zyga, którego, jako swego krajana i wychowanka „osłania” technik Łopot. Podejrzenie zostaje skierowane na starego maszynistę Bartoszka. Czy Łopot zrozumie swój błąd i naprawi krzywdę wyrządzoną niesłusznym podejrzeniem?

Po wojnie siedemnastoletni Maksim Bobcow ucieka ze wsi i jedzie odbudowywać miasto Wielkie Łuki, w którym spędził dzieciństwo. Tam zapisuje się do technikum, które na razie istnieje tylko na papierze, gdyż młodzież musi własnymi rękoma najpierw odbudować budynek. Wkrótce Maksim poznaje nowych przyjaciół i dziewczynę, którą pokochał...

Kilka czarno-białych nowel ukazuje pełne kontrastów społeczeństwo. Młody sprzedawca owoców zakochuje się w swojej sąsiadce, skromnej dziewczynie, która walcząc z biedą sprzedaje się amerykańskim turystom, oszalały z rozpaczy farmer podpala cały zbiór trzciny cukrowej, postawiony przed faktem dokonanym – jego pole zostało sprzedane wszechwładnemu United Fruit. Studenci spiskują chcąc obalić potwora na tronie, a w dalekich górach Sierra Maestra zaczyna się prawdziwa walka na śmierć i życie.

Pod koniec I Wojny Światowej żona bułgarskiego pułkownika przyłapuje serbskiego jeńca wojennego na kradzieży brzoswiń. Między nimi zawiązuje się tajemny romans.