- 1895-09-22
- Lemberg, Galicja, Austro-Węgry
Paul Muni (właśc. Meshilem Meier Weisenfreund; ur. 22 września 1895 roku we Lwowie, wówczas Austro-Węgry, zm. 25 sierpnia 1967 roku w Montecito w Kalifornii) był wybitnym amerykańskim aktorem filmowym i teatralnym.
Uznawany za jednego z najbardziej wszechstronnych i oddanych swojej pracy artystów swojego pokolenia, Muni zasłynął z intensywnego podejścia do ról, które często wymagało od niego gruntownych badań historycznych i fizycznych transformacji.
Urodzony w rodzinie o głębokich korzeniach aktorskich (jego rodzice, Salli i Phillip Weisenfreund, byli aktorami teatralnymi), Paul Muni nasiąkał atmosferą sceny od najmłodszych lat. Karierę aktorską rozpoczął w teatrze Yiddish w Stanach Zjednoczonych, gdzie jego rodzina wyemigrowała, a on sam występował pod pseudonimem Muni Weisenfreund. Jego debiut sceniczny miał miejsce w wieku zaledwie 13 lat, w spektaklu "Dwa trupy przy śniadaniu” w 1908 roku. Przez lata doskonalił swoje rzemiosło w nowojorskim Yiddish Art Theater, zdobywając uznanie krytyków i publiczności za swoją charyzmę i zdolności mimiczne. W 1926 roku zadebiutował na Broadwayu w sztuce We Americans, co otworzyło mu drzwi do szerszej kariery.
Przejście Muniego do Hollywood na początku lat 30. XX wieku okazało się strzałem w dziesiątkę. Szybko zyskał reputację aktora o niezwykłej dbałości o szczegóły, który potrafił całkowicie zniknąć w odgrywanej postaci. Jego zaangażowanie w przygotowania do ról (obejmujące często wielogodzinne sesje makijażu i naukę akcentów) było legendarne.
Okres współpracy z wytwórnią Warner Bros. przyniósł mu największą sławę i kilka ikonicznych ról.
Paul Muni stał się w Hollywood specjalistą od filmów biograficznych, czyli tzw. "biopików". Jego metodyczne podejście idealnie pasowało do odtwarzania skomplikowanych postaci historycznych.
Otrzymał Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę wybitnego francuskiego naukowca, Ludwika Pasteura, w filmie "Pasteur" (1936). Kolejna nominacja do Oscara przypadła mu za rolę francuskiego pisarza i krytyka społecznego Emila Zoli w filmie "Życie Emila Zoli" (1937), który zdobył Oscara dla najlepszego filmu roku.
Muni z powodów zdrowotnych musiał wycofać się ze sceny i ekranu w 1959 roku. Równie mocno co na ekranie, błyszczał na deskach teatru, zdobywając nagrodę Tony za główną rolę w broadwayowskiej produkcji "Inherit the Wind" (1955).
Aktor zmarł na chorobę serca w 1967 roku w wieku 71 lat. Wraz z żoną Bellą, z którą był w związku małżeńskim od 1921 roku, nie mieli dzieci. Został pochowany na cmentarzu Hollywood Forever. Jego gwiazdę można podziwiać na Hollywood Walk of Fame.