Krystyna Janda

Jedna z najpopularniejszych polskich aktorek teatralnych i filmowych. Reżyserka. Urodziła się w Starachowicach. Absolwentka Państwowego Liceum Plastycznego. W 1975 roku ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Warszawie. W teatrze zadebiutowała rolą Doriana Graya w "Potrecie Doriana Graya" Oskara Wilde'a oraz rolą Niny Zarzecznej w spektaklu "Czajka" Antoniego Czechowa. Debiutem filmowym była rola Agnieszki w filmie Andrzeja Wajdy – "Człowiek z marmuru" (1976). Grywa najczęściej postacie kobiet silnych i zdecydowanych o bogatym życiu zewnętrznym. Do najbardziej znanych należą jej role w filmach: "Człowiek z żelaza", "Przesłuchanie" czy "Kochankowie mojej mamy". Od lat 80. gra nieprzerwanie w filmach kinowych i telewizyjnych oraz w sztukach teatralnych. Od 10 lat także reżyseruje dla teatru i dla telewizji. Ma na swoim koncie reżyserię filmu fabularnego "Pestka", według kultowej powieści o miłości autorstwa Anki Kowalskiej. Przez krytyków filmowych został on uznany za jeden z najlepszych debiutów filmowych. W teatrze zagrała około 60 ról od Antyku przez Szekspira do współczesnego repertuaru teatralnego polskiego i światowego. Przy czym ma na swoim koncie sukcesy właściwie we wszystkich gatunkach scenicznych. Największym sukcesem była Medea Eurypidesa. Główne role w "Shirley Valentine" i "Edukacja Rity" zagrała ponad 400 razy. Miała w swoim repertuarze wiele monodramów, z których każdy był sukcesem. Zagrała także około 45 ról od klasycznych do współczesnych w Teatrze Telewizji oraz około 50 ról w filmach fabularnych. Jest jedną z ulubionych aktorek Andrzeja Wajdy. Poza „Człowiekiem z marmuru", kontynuowała współpracę z reżyserem w jego kolejnych dziełach, jak np.: "Człowiek z żelaza", "Dyrygent" czy "Bez znieczulenia". Jest laureatką wielu nagród przyznawanych w Polsce, jak i na świecie. Za rolę w filmie "Przesłuchanie" otrzymała Złotą Palmę na festiwalu w Cannes, a za rolę w filmie "Zwolnieni z życia" Waldemara Krzystka - Nagrodę Srebrnej Muszli w San Sebastian. Za rolę w filmie niemiecko-francuskim Laputa Helmy Sanders-Brahms została nagrodzona na Festiwalu w Montrealu. Zagrała ponad dziesięć ról w filmach produkowanych w Europie, w tym, ostatnio, w obrazie Roberta Glińskiego "Wróżby Kumaka". Jednym z jej najnowszych wcieleń jest również postać Jadwigi Stańczakowej w najnowszym filmie Andrzeja Barańskiego "Parę osób, mały czas". Gra, śpiewa, reżyseruje, pisze felietony, wydała 6 płyt i 5 książek. Wielokrotnie nagradzana jako najpopularniejsza i najbardziej ceniona aktorka w kraju. W ankietach przeprowadzanych w polskiej prasie na koniec XX wieku, została wybrana przez widzów największą polską aktorką stulecia. W 2000 roku odbyła jedną z największych tras teatralnych w historii polskiego teatru / Sto twarzy Krystyny Jandy - tourne zorganizowane i sponsorowane przez Radio ZET/.48 spektakli w 8 największych miastach Polski w 2 miesiące. W 2005 roku podjęła też – jako jedna z pierwszych – wyzwanie stworzenia własnego, prywatnego teatru w Warszawie, Teatru Polonia. Jest również fundatorką i Prezesem Zarządu Fundacji Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. W maju 2006 roku otrzymała nagrodę "Medaille Charlemagne pour des Medias Europeens" (Medal Karola Wielkiego Europejska nagroda mediów) za wybitny dorobek aktorski, zaangażowanie w europejskie porozumienie między Wschodem i Zachodem oraz walkę o równouprawnienie kobiet. W tym samym roku za rolę Tonki Babić w spektaklu Ucho, gardło, nóż (w jej własnej reżyserii) została nagrodzona prestiżowym Feliksem Warszawskim. 5 stycznia 2008 została wdową po Edwardzie Kłosińskim, którego poślubiła w 1981 roku. Jest matką trójki dzieci: córki Marii Seweryn oraz dwóch synów, Adama i Andrzeja Kłosińskich. Mieszka w podwarszawskim Milanówku. Pisuje felietony m.in. do magazynu "Pani".