• 1899-12-25
  • Nowy Jork, Nowy Jork, USA
Humphrey Bogart urodził się 25 grudnia 1899 roku w Nowym Jorku w stanie Nowy Jork w Stanach Zjednoczonych jako Humphrey DeForest Bogart, syn Belmonta DeForesta Bogarta oraz Maud Humphrey. Jego imię „Humphrey” pochodziło od panieńskiego nazwiska matki, co odzwierciedlało jej silną pozycję zawodową i społeczną – była cenioną ilustratorką i artystką, której prace publikowano w popularnych magazynach. Ojciec Bogarta był uznanym chirurgiem. Dorastał w zamożnym środowisku i uczęszczał do prestiżowych szkół prywatnych, w tym Phillips Academy w Andover, z której został wydalony, co dobrze wpisywało się w jego młodzieńczy, buntowniczy charakter. W młodości zaciągnął się do marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych, gdzie służył pod koniec I wojny światowej. Z tym okresem wiąże się jedna z najbardziej rozpoznawalnych cech jego wizerunku – charakterystyczna blizna na górnej wardze oraz lekka wada wymowy. Według popularnej legendy powstała ona w wyniku rany odniesionej podczas służby, choć część biografów wskazuje na wcześniejszy wypadek z dzieciństwa. Po zakończeniu służby wojskowej podejmował różne prace, zanim zainteresował się teatrem. Karierę aktorską rozpoczął na Broadwayu w latach 20., początkowo grając role drugoplanowe i epizodyczne. Jego wczesna działalność sceniczna nie zapowiadała jeszcze późniejszego statusu gwiazdy, jednak stopniowo zdobywał doświadczenie i rozwijał charakterystyczny styl gry – oszczędny, powściągliwy, oparty na wewnętrznym napięciu i sugestii emocjonalnej. Debiut filmowy przypadł na koniec lat 20., jednak przez długi czas pozostawał aktorem drugiego planu, często obsadzanym w rolach gangsterów lub antagonistów. Przełomem w jego karierze była rola w filmie „The Petrified Forest” (1936) („Skamieniały las”), gdzie wcielił się w postać przestępcy Duke’a Mantee. Sukces tej kreacji sprawił, że Bogart zaczął otrzymywać coraz bardziej znaczące role, a jego ekranowy wizerunek zaczął się krystalizować. Na początku lat 40. stał się jedną z najważniejszych postaci kina noir. W filmie „High Sierra” (1941) („Sierra”) stworzył portret tragicznego gangstera, natomiast w „The Maltese Falcon” (1941) („Sokół maltański”) w reżyserii Johna Hustona wykreował postać prywatnego detektywa Sama Spade’a. Film ten uchodzi za jeden z fundamentów gatunku noir i uczynił z Bogarta gwiazdę pierwszej wielkości. Największą sławę przyniosła mu rola Ricka Blaine’a w filmie „Casablanca” (1942). Jego kreacja cynicznego, lecz wewnętrznie szlachetnego właściciela klubu stała się jedną z najbardziej ikonicznych w historii kina. Film odniósł ogromny sukces, a postać Bogarta na trwałe zapisała się w świadomości widzów jako archetyp samotnego bohatera o skomplikowanej moralności. Warto dodać, że aktor był zapalonym szachistą i osiągnął bardzo wysoki poziom gry; scena szachowa w filmie została dodana na jego prośbę. Jednocześnie z „Casablanką” wiąże się jeden z najsłynniejszych mitów filmowych – Bogart nigdy nie wypowiada w niej kwestii „Play it again, Sam”; w rzeczywistości słowa te, w zmienionej formie, wypowiada postać grana przez Ingrid Bergman. W kolejnych latach kontynuował współpracę z najwybitniejszymi twórcami Hollywood. W filmie „To Have and Have Not” (1944) („Mieć i nie mieć”) w reżyserii Howarda Hawksa po raz pierwszy wystąpił u boku Lauren Bacall. Ich ekranowa chemia szybko przerodziła się w relację prywatną – w chwili poznania Bogart miał 44 lata, a Bacall 19, co wzbudzało zainteresowanie mediów, jednak ich związek okazał się trwały i dojrzały. W 1945 roku zawarli małżeństwo i pozostali razem aż do jego śmierci. Wspólnie wystąpili także w „The Big Sleep” (1946) („Wielki sen”), jednym z klasycznych przykładów kina noir. W latach 40. i 50. Bogart ugruntował swoją pozycję jako jeden z najwybitniejszych aktorów dramatycznych swojego pokolenia. Wystąpił w filmach takich jak „The Treasure of the Sierra Madre” (1948) („Skarb Sierra Madre”), „Key Largo” (1948) czy „In a Lonely Place” (1950) („Miejsce samotne”), gdzie stworzył jedne ze swoich najbardziej złożonych psychologicznie kreacji. Za rolę w filmie „The African Queen” (1951) („Afrykańska królowa”) w reżyserii Johna Hustona otrzymał Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, prezentując bardziej liryczne i autoironiczne oblicze swojego talentu. W kolejnych latach kontynuował karierę, występując m.in. w „Sabrina” (1954) oraz w „The Caine Mutiny” (1954) („Bunt na Caine”), gdzie stworzył jedną z najbardziej pamiętnych ról oficera marynarki zmagającego się z paranoją. Jego ostatnim filmem był „The Harder They Fall” (1956) („Tym cięższy ich upadek”), w którym wystąpił już jako ciężko chory człowiek, co nadaje tej roli szczególnie przejmujący charakter. Poza ekranem Bogart był postacią niezwykle wpływową w środowisku Hollywood. Był założycielem i pierwszym liderem grupy The Rat Pack, która skupiała czołowe postaci świata rozrywki. Znany był z niezależności, ironii i wyrazistych poglądów. W 1947 roku był jednym z członków Committee for the First Amendment, sprzeciwiającego się działalności Komisji do spraw Działalności Antyamerykańskiej (HUAC), co świadczyło o jego zaangażowaniu w obronę wolności obywatelskich. W życiu prywatnym był czterokrotnie żonaty. Jego trzecie małżeństwo z aktorką Mayo Methot przeszło do historii jako burzliwy związek określany mianem „The Battling Bogarts”, pełen konfliktów i gwałtownych kłótni. Dopiero relacja z Lauren Bacall przyniosła mu stabilizację i szczęście rodzinne – para doczekała się dwojga dzieci i była jedną z najbardziej podziwianych par Hollywood. Humphrey Bogart zmarł 14 stycznia 1957 roku w Los Angeles w Kalifornii na skutek nowotworu przełyku. Podczas jego pogrzebu John Huston wygłosił poruszającą mowę, określając go jako człowieka „niezastąpionego”, co przeszło do historii jako jedno z najbardziej pamiętnych pożegnań w świecie filmu. Pozostaje jedną z największych ikon kina amerykańskiego. Amerykański Instytut Filmowy (AFI) uznał go za największego aktora w historii amerykańskiego kina, umieszczając go na pierwszym miejscu listy legend ekranu. Jego wizerunek – trencz, kapelusz typu fedora i papieros w kąciku ust – stał się uniwersalnym symbolem bohatera kina noir, a jego styl gry, oparty na minimalizmie, ironii i emocjonalnej głębi, na trwałe wpisał się w historię światowej kinematografii.

Listy

Legendy

  • lista 149 osób
  • przez Til

Aktorzy zagraniczni

Więcej informacji

Proszę czekać…