- 1893-10-24
- Jacksonville, Floryda, USA
Merian C. Cooper urodził się 24 października 1893 roku w Jacksonville na Florydzie w Stanach Zjednoczonych. Był amerykańskim reżyserem, producentem filmowym, scenarzystą oraz jednym z największych wizjonerów w historii kina przygodowego i dokumentalnego. Od młodości interesował się podróżami, lotnictwem i egzotycznymi kulturami, co później w bezpośredni sposób ukształtowało tematykę jego filmów.
W czasie I wojny światowej służył jako pilot w lotnictwie wojskowym i po zestrzeleniu trafił do niemieckiej niewoli. Po powrocie do Europy odegrał kluczową rolę w wojnie polsko-bolszewickiej, będąc pomysłodawcą i organizatorem słynnej Eskadry Kościuszkowskiej (7. Eskadry Myśliwskiej). To on zainicjował udział amerykańskich pilotów w walce po stronie Polski. W trakcie działań wojennych został zestrzelony przez oddziały kawalerii Siemiona Budionnego i trafił do sowieckiej niewoli, gdzie spędził około dziewięciu miesięcy. Uciekł w brawurowy sposób, przedostając się przez Łotwę do Polski. Za swoje zasługi został odznaczony Orderem Virtuti Militari, jednym z najwyższych polskich odznaczeń wojskowych.
Karierę filmową rozpoczął w latach 20., współpracując z Ernestem B. Schoedsackiem. Ich wspólne filmy, takie jak „Grass: A Nation’s Battle for Life” (1925) oraz „Chang: A Drama of the Wilderness” (1927), łączyły elementy dokumentu i inscenizacji, tworząc nową jakość w kinie przygodowym. „Chang” został nominowany do Oscara podczas pierwszej w historii ceremonii wręczenia Nagród Akademii w 1929 roku w kategorii Unique and Artistic Production, ustępując jedynie filmowi „Wschód słońca”, co sytuowało Coopera w gronie najważniejszych twórców początków Hollywood.
Największą sławę przyniósł mu film „King Kong” (1933), który wyprodukował i współreżyserował. Cooper był nie tylko twórcą koncepcji filmu, ale również wizjonerem technologicznym – to on dał Willisowi O’Brienowi możliwość rozwinięcia techniki animacji poklatkowej na niespotykaną wcześniej skalę. Film stał się przełomem w historii kina i jednym z najbardziej wpływowych dzieł XX wieku. Cooper i Schoedsack pojawili się także na ekranie jako członkowie załogi samolotu atakującego Konga, a sam Cooper użyczył głosu pilotowi. Według jego słów to oni „powinni sami zabić tego potwora”, co nadaje tej scenie dodatkowy, symboliczny wymiar.
W kolejnych latach pracował jako producent, współpracując m.in. z Johnem Fordem przy filmach „She Wore a Yellow Ribbon” (1949) oraz „The Quiet Man” (1952). Równocześnie angażował się w rozwój technologii filmowych – był jednym z pionierów i propagatorów Technicoloru oraz systemu Cinerama, który umożliwiał panoramiczną projekcję obrazu i stanowił ważny krok w rozwoju kina widowiskowego.
Podczas II wojny światowej ponownie służył w lotnictwie, osiągając wysoki stopień oficerski. Po wojnie jego aktywność filmowa stopniowo malała, jednak pozostał wpływową postacią w branży. W 1952 roku został uhonorowany Honorowym Oscarem za całokształt twórczości oraz wkład w rozwój technologii filmowej, co symbolicznie domknęło jego drogę od nominacji w pierwszej edycji nagród Akademii do statusu jednej z największych legend kina.
W życiu prywatnym był związany z aktorką Dorothy Jordan, z którą miał dzieci.
Merian C. Cooper zmarł 21 kwietnia 1973 roku w San Diego w stanie Kalifornia na skutek choroby nowotworowej.
Pozostaje jedną z najbardziej niezwykłych postaci w historii kina – twórcą, który połączył doświadczenia żołnierza, podróżnika i filmowca, a jego działalność miała realny wpływ zarówno na rozwój sztuki filmowej, jak i technologii, które do dziś definiują kino jako medium.