Alfred Allen urodził się 8 kwietnia 1866 roku w miejscowości Alfred w stanie Nowy Jork jako syn Samuela Allena i Abigail Maxson. Był silnie związany z Alfred University – uczelnią funkcjonującą w jego rodzinnym mieście, z którą związana była także jego rodzina. Ukończył tam studia, uzyskując stopnie A.B. i A.M., a następnie kontynuował edukację na Johns Hopkins University oraz na Uniwersytecie Harvarda. Zanim wkroczył do świata filmu, pełnił funkcję profesora elokucji i literatury angielskiej na Alfred University. Jego akademickie przygotowanie tłumaczy nienaganną dykcję i starannie wypracowaną manierę sceniczną, która w epoce kina niemego była atutem, lecz w początkach dźwięku mogła brzmieć zbyt teatralnie. Równolegle rozwijał działalność literacką. Był autorem powieści, m.in. „The Heart of Don Vega”, a także dramatów scenicznych. Jego sztuka „The Master of the House” została zaadaptowana na film niemy w 1915 roku. Do przemysłu filmowego wszedł więc nie tylko jako aktor, ale również jako scenarzysta i dramatopisarz. Karierę ekranową rozpoczął około 1913 roku, a jej rozkwit nastąpił po związaniu się z wytwórnią Universal. W latach 1913–1929 wystąpił w blisko 100 filmach. Jedną z jego najważniejszych ról była kreacja ojca głównej bohaterki w „Shoes” (1916) w reżyserii Lois Weber, gdzie partnerował Mary MacLaren. Film ten, uznawany za jedno z najważniejszych dzieł socjologicznych epoki niemego kina, przyniósł Allenowi uznanie za realistyczne i powściągliwe aktorstwo w roli bezrobotnego, surowego ojca. Dzięki wysokiej posturze i dostojnej prezencji często obsadzano go w rolach sędziów, lekarzy, milionerów oraz ojców bohaterek – postaci reprezentujących autorytet społeczny. Nie był aktorem widowisk historycznych ani stałym współpracownikiem Cecila B. DeMille’a, jak bywało błędnie sugerowane w niektórych opracowaniach. Rok 1929 przyjmuje się jako koniec jego regularnej kariery filmowej, jednak pojawił się jeszcze w nieopisanej (uncredited) roli w „The Sea Bat” (1930). Epizod ten potwierdza zjawisko typowe dla wielu aktorów jego pokolenia – wraz z nadejściem kina dźwiękowego byli przesuwani na dalszy plan, co w jego przypadku doprowadziło do całkowitego wycofania się z zawodu. Jego żoną była aktorka Rita Pickering. Alfred Allen zmarł 18 czerwca 1947 roku w Los Angeles w Kalifornii w wieku 81 lat. Został skremowany, a jego prochy spoczęły na cmentarzu Hollywood Cemetery (obecnie Hollywood Forever) w Los Angeles. Pozostaje postacią wyjątkową w historii wczesnego Hollywood – profesorem literatury i elokucji, pisarzem oraz aktorem, który z powodzeniem przeniósł akademicką kulturę słowa do rodzącego się przemysłu filmowego, stanowiąc rzadki przykład harmonijnego połączenia świata nauki i kina niemego.