• 1881-03-30
  • Sambir, Austro-Węgry
Henry Lehrman urodził się 30 marca 1881 roku w Samborze w Galicji, wówczas należącej do Austro-Węgier (obecnie Ukraina), jako syn Abrahama Lehrmana oraz Jane Lehrman. Pochodził z rodziny żydowskiej, która wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, gdy był jeszcze dzieckiem. Był amerykańskim aktorem, reżyserem, scenarzystą i producentem filmowym, należącym do pionierów slapstickowej komedii filmowej w pierwszych latach istnienia Hollywood. Karierę rozpoczął w teatrze i wodewilu, jednak jego wejście do przemysłu filmowego wiązało się z nietypową historią. Na początku swojej drogi zawodowej wprowadził w błąd D.W. Griffitha, twierdząc, że pracował dla francuskiej wytwórni Pathé Frères, dzięki czemu zyskał przydomek „Pathé” Lehrman, który towarzyszył mu przez znaczną część kariery. W rzeczywistości przed rozpoczęciem pracy w filmie był m.in. konduktorem tramwajowym. Na początku drugiej dekady XX wieku dołączył do Keystone Studios Macka Sennetta, gdzie szybko stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci wczesnej komedii filmowej. Pracował zarówno jako aktor, jak i reżyser, tworząc krótkie, dynamiczne filmy slapstickowe oparte na fizycznym humorze i szybkim tempie akcji. W tym okresie wyreżyserował m.in. „Making a Living” (1914), który był ekranowym debiutem Charliego Chaplina. Ich współpraca była jednak napięta – Lehrman miał odmienne podejście do komedii i podczas montażu filmu ograniczył wykorzystanie materiału z udziałem Chaplina, co było źródłem konfliktu między twórcami. Lehrman zyskał w branży reputację twórcy niezwykle energicznego, ale również kontrowersyjnego. Znany był z agresywnego stylu pracy i niewielkiej dbałości o bezpieczeństwo na planie filmowym, zmuszając aktorów i statystów do wykonywania ryzykownych scen bez odpowiednich zabezpieczeń. Jego produkcje wyróżniały się intensywnością i tempem, ale często odbywało się to kosztem komfortu uczestników planu. Po odejściu z Keystone założył własną wytwórnię L-KO Kompany, gdzie kontynuował produkcję komedii krótkometrażowych. Następnie związał się z wytwórnią Fox, gdzie kierował jednostką komediową odpowiedzialną za serię „Sunshine Comedies”. Produkcje te były znane z widowiskowego charakteru oraz wykorzystywania tresowanych zwierząt, w tym lwów i tygrysów, co stanowiło jeden z wyróżników jego stylu reżyserskiego. Jednym z najbardziej dramatycznych wątków jego życia był związek z aktorką Virginią Rappe, z którą był zaręczony. Jej śmierć w 1921 roku, po wydarzeniach związanych z przyjęciem u Roscoe „Fatty’ego” Arbuckle’a, doprowadziła do jednego z największych skandali w historii Hollywood. Lehrman stał się jednym z głównych oskarżycieli Arbuckle’a, aktywnie podsycając zainteresowanie mediów sprawą, co przyczyniło się do zniszczenia kariery komika. Wydarzenie to miało również wpływ na dalsze życie Lehrmana i jego pozycję w branży. W życiu prywatnym Lehrman był żonaty z aktorką Isabelle Keith, którą poślubił w 1922 roku. Wraz z rozwojem kina dźwiękowego jego znaczenie w przemyśle filmowym zaczęło maleć. Podobnie jak wielu twórców związanych z epoką kina niemego, nie odnalazł się w nowych realiach technologicznych, a jego aktywność zawodowa stopniowo wygasała. Henry Lehrman zmarł 7 listopada 1946 roku w Hollywood w Los Angeles w stanie Kalifornia w Stanach Zjednoczonych w wieku 65 lat na skutek niewydolności serca. Został pochowany na cmentarzu Hollywood Forever Cemetery w Los Angeles w nieoznakowanym grobie, znajdującym się w pobliżu miejsca spoczynku Virginii Rappe, co do dziś pozostaje jednym z bardziej symbolicznych i kontrowersyjnych elementów jego biografii. Jego działalność odegrała istotną rolę w rozwoju wczesnej komedii filmowej, choć jego postać pozostaje niejednoznaczna ze względu na zarówno wkład artystyczny, jak i liczne kontrowersje związane z jego życiem i metodami pracy.

Listy

Więcej informacji

Proszę czekać…