James Cagney, a właściwie James Francis Cagney Jr., to postać, której fenomen w Złotej Erze Hollywood pozostaje tematem nieustających dyskusji i zachwytów. Urodzony 17 lipca 1899 roku, Cagney stał się ikoną kina, pamiętaną przede wszystkim z ról "twardych facetów" i gangsterów, ale jego talent był znacznie bardziej wszechstronny, obejmując także taniec, śpiew i komedię. Można śmiało powiedzieć, że był aktorem, który potrafił zaczarować ekran swoją energią, dynamiką i magnetyczną osobowością. Kariera Cagneya rozpoczęła się na deskach teatru, gdzie występował jako artysta wodewilowy, komik i tancerz. To właśnie tam, w wieku 20 lat, poznał swoją przyszłą żonę Frances Willard Vernon, z którą ożenił się w 1922 roku i przeżył w małżeństwie ponad 63 lata, aż do swojej śmierci w 1986 roku. Początkowo pracował za kulisami, ale przypadek sprawił, że musiał zastąpić chorego brata na scenie, co ujawniło jego talent aktorski i sceniczną charyzmę. Jego przejście do filmu nastąpiło w 1930 roku, a już rok później rola we "Wrogu publicznym" (The Public Enemy) uczyniła go gwiazdą. Chociaż często obsadzano go w rolach gangsterów, Cagney aktywnie dążył do różnorodności, wykorzystując swoje umiejętności taneczne i wokalne w musicalach. Kulminacją tego było zdobycie jedynego w karierze Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę George'a M. Cohana w filmie biograficznym "Yankee Doodle Dandy" w 1942 roku. Był to pierwszy raz, kiedy aktor płci męskiej otrzymał Oscara za rolę w musicalu. Ta rola pokazała, że "twardziel z ekranu" był także utalentowanym tancerzem, który z precyzją i lekkością wykonywał skomplikowane układy. Cagney był znany ze swojego zaangażowania w walkę o prawa aktorów. Wielokrotnie wchodził w spory z wytwórnią Warner Bros. na tle warunków kontraktowych, domagając się lepszych ról i godziwego wynagrodzenia, równego innym czołowym gwiazdom. Te spory, często kończące się odejściem aktora i powrotem na znacznie lepszych warunkach, sprawiły, że Jack L. Warner nadał mu przydomek "Profesjonalny Przeciwnik" (The Professional Againster). Był współzałożycielem Screen Actors Guild (Gildii Aktorów Ekranowych), co świadczy o jego dalekowzroczności i trosce o branżę. Na emeryturze Cagney poświęcił się swoim pasjom: rolnictwu na farmie na wyspie Martha's Vineyard, malarstwu, pisaniu wierszy, a nawet grze na gitarze klasycznej. Powrócił na ekran tylko raz, po 20 latach przerwy, w filmie Miloša Formana "Ragtime" (1981), głównie, jak donoszono, aby wspomóc swoją rekonwalescencję po udarze. James Cagney zmarł 30 marca 1986 roku w wieku 86 lat. Jego wkład w kinematografię został doceniony licznymi nagrodami, w tym nagrodą za całokształt twórczości Amerykańskiego Instytutu Filmowego (AFI Life Achievement Award) w 1974 roku oraz Prezydenckim Medalem Wolności w 1984 roku, przyznanym mu przez przyjaciela, prezydenta Ronalda Reagana. W 1999 roku Amerykański Instytut Filmowy umieścił go na ósmym miejscu listy największych męskich gwiazd kina wszech czasów.