• 1884-06-23
  • Gestungshausen, Sonnefeld, Bawaria, Niemcy
Werner Krauss urodził się 23 czerwca 1884 roku w Gestungshausen w Bawarii, w Cesarstwie Niemieckim. Był jednym z najwybitniejszych aktorów niemieckiego kina niemego oraz znaczącą postacią europejskiego teatru i filmu pierwszej połowy XX wieku. Jego nazwisko na trwałe zapisało się w historii kina dzięki wyrazistym, często skrajnie ekspresyjnym kreacjom, które stały się symbolem niemieckiego ekspresjonizmu filmowego. Karierę aktorską rozpoczął w teatrze, gdzie szybko zwrócił uwagę krytyków niezwykłą plastyką ciała, silną mimiką oraz umiejętnością budowania postaci o wyraźnie zarysowanej psychologii. Występował na najważniejszych scenach niemieckich, w tym w Berlinie i Monachium, zyskując opinię aktora o wyjątkowej sile wyrazu. Teatralne doświadczenie miało kluczowy wpływ na jego późniejszy styl filmowy, który cechowała intensywność, deformacja gestu oraz świadome operowanie fizycznością. Do historii kina Werner Krauss przeszedł przede wszystkim dzięki roli doktora Caligariego w filmie „The Cabinet of Dr. Caligari” z 1920 roku. Jego interpretacja postaci obłąkanego hipnotyzera stała się jednym z najbardziej ikonicznych występów w dziejach kina niemego i jednym z fundamentów estetyki ekspresjonistycznej. Kreacja Kraussa, oparta na przerysowanym geście, nienaturalnym ruchu i sugestywnej mimice, doskonale współgrała z zdeformowaną scenografią filmu i wyznaczyła nowe możliwości aktorstwa ekranowego. W kolejnych latach występował w wielu znaczących produkcjach kina niemego, potwierdzając swoją pozycję jednego z czołowych aktorów niemieckich. Do najważniejszych filmów w jego dorobku należą „Genuine” z 1920 roku, „From Morn to Midnight” z 1920 roku, „The Hands of Orlac” z 1924 roku oraz „Waxworks” z 1924 roku, w którym wcielił się w kilka różnych postaci historycznych. Krauss często grywał role ludzi opętanych, zdeformowanych psychicznie lub moralnie, co uczyniło go jednym z najbardziej rozpoznawalnych ekranowych wcieleń mroku i niepokoju epoki Weimarskiej. Po przejściu kina na dźwięk Werner Krauss bez większych trudności kontynuował karierę, występując zarówno w filmach, jak i w teatrze. Jego charakterystyczny głos i sceniczna dyscyplina pozwoliły mu odnaleźć się w nowej formule kina. W latach trzydziestych i czterdziestych był aktywny zawodowo, choć jego kariera została poważnie obciążona kontrowersjami politycznymi. Krauss współpracował z kinematografią III Rzeszy i wystąpił w filmach o charakterze propagandowym, co po II wojnie światowej miało istotny wpływ na ocenę jego dorobku i reputację artystyczną. Po zakończeniu wojny jego działalność została czasowo ograniczona, a postać aktora stała się przedmiotem debat i krytycznych analiz. Z czasem jednak powrócił do pracy teatralnej, starając się odbudować swoją pozycję artystyczną. Jego powojenne występy nie osiągnęły już znaczenia z okresu międzywojennego, jednak pozostał aktywny zawodowo niemal do końca życia. Werner Krauss zmarł 20 października 1959 roku w Wiedniu w wieku 75 lat. Przyczyną śmierci były naturalne powikłania zdrowotne związane z podeszłym wiekiem. Został pochowany na cmentarzu Zentralfriedhof w Wiedniu, gdzie spoczywa do dziś. Z perspektywy historii kina Werner Krauss pozostaje jedną z kluczowych postaci niemieckiego ekspresjonizmu filmowego i jednym z aktorów, którzy w największym stopniu wpłynęli na rozwój nowoczesnego aktorstwa ekranowego. Jego role z lat dwudziestych należą do kanonu światowego kina niemego, choć jego biografia stanowi jednocześnie przykład skomplikowanego związku między wielkim talentem artystycznym a odpowiedzialnością twórcy w kontekście historycznym i politycznym.

Listy

Więcej informacji

Proszę czekać…