• 1914-10-26
  • Los Angeles, Kalifornia, USA
Jackie Coogan urodził się 26 października 1914 roku w Los Angeles jako John Leslie Coogan. Był synem Johna Henry’ego Coogana Jr., aktora wodewilowego, oraz Lillian Rity Dolliver, która jako dziecko występowała na scenie pod pseudonimem Baby Lillian. Dorastał w środowisku estradowym – niemal od kołyski towarzyszył rodzicom w trasach, a publiczność znał szybciej niż szkolną ławkę. Przełom nastąpił w 1921 roku, gdy Charlie Chaplin obsadził go w filmie „The Kid”. Rola bezdomnego chłopca, partnerującego Trampowi, uczyniła z sześcioletniego Coogana pierwszą globalną dziecięcą supergwiazdę kina. Jego naturalność, ogromne oczy i umiejętność balansowania między komizmem a dramatem poruszyły widzów na całym świecie. W krótkim czasie stał się jednym z najlepiej opłacanych aktorów Hollywood. Wystąpił m.in. w „Oliver Twist” (1922), „Daddy” (1923), „The Rag Man” (1925) i „Old Clothes” (1925). Szacuje się, że jako dziecko zarobił około 4 milionów dolarów – fortunę niewyobrażalną jak na tamte czasy. Jednak przejście z roli cudownego dziecka do ról młodzieńczych okazało się trudne. W połowie lat 30. jego kariera wyhamowała, a w 1935 roku przeżył osobistą tragedię. W wypadku samochodowym zginęło pięć osób, w tym jego ojciec i przyjaciel, aktor Junior Durkin. Coogan był jedynym ocalałym. Choć fizycznie odniósł stosunkowo lekkie obrażenia, psychicznie doświadczenie to miało dla niego ogromne znaczenie. Jeszcze większym ciosem było odkrycie, że niemal cały majątek zarobiony w dzieciństwie został wydany przez matkę i jej drugiego męża, Arthura Bernsteina. W procesie sądowym odzyskał jedynie około 126 tysięcy dolarów. Sprawa wywołała ogólnokrajową debatę i doprowadziła w 1939 roku do uchwalenia tzw. Coogan Law (California Child Actor’s Bill). Ustawa ta nakłada obowiązek odkładania części zarobków małoletnich aktorów na specjalne konto powiernicze dostępne po osiągnięciu pełnoletności. Prawo to funkcjonuje do dziś i stanowi fundament ochrony finansowej dzieci w przemyśle rozrywkowym. W życiu prywatnym był czterokrotnie żonaty. Jego małżeństwo z Betty Grable (1937–1939) było szeroko komentowane – połączyło pierwszą dziecięcą gwiazdę kina z przyszłą ikoną pin-up. Podczas II wojny światowej Coogan zgłosił się na ochotnika do U.S. Army Air Forces. Służył jako pilot szybowców transportowych i brał udział w niebezpiecznych operacjach Air Commando Group w Birmie, przewożąc oddziały komandosów za linię wroga. Służba ta była wymagająca i ryzykowna, a Coogan traktował ją jako osobisty obowiązek wobec kraju. Po wojnie stopniowo odbudowywał karierę, pojawiając się w telewizji i filmach w rolach drugoplanowych. Największy sukces przyniosła mu rola wujka Festera w serialu „The Addams Family” (1964–1966). Aby ją zdobyć, sam opracował wygląd postaci, zgolił głowę i zaprezentował się producentom w pełnej charakteryzacji. Jego interpretacja groteskowej, lecz ciepłej postaci stała się ikoną popkultury i zapewniła mu drugą falę popularności. Mimo burzliwego życia pozostał w dobrych relacjach z Charliem Chaplinem. W 1972 roku, gdy Chaplin po latach nieobecności wrócił do USA, Coogan był wśród witających go przyjaciół. Jackie Coogan zmarł 1 marca 1984 roku w Santa Monica na skutek ataku serca. Został pochowany na cmentarzu Holy Cross Cemetery w Culver City. Jego życie jest jednym z najbardziej symbolicznych w historii Hollywood: od cudownego dziecka kina niemego, przez dramat finansowy i reformę prawa chroniącego nieletnich artystów, po kultową rolę telewizyjną. Trzykrotnie zapisał się w historii kultury – jako „Dzieciak” Chaplina, jako inspiracja dla Coogan Law oraz jako niezapomniany wujek Fester.

Listy

Więcej informacji

Proszę czekać…