- 1901-10-24
- Kraków, Austro-Węgry
Gilda Gray urodziła się jako Marianna Michalska 24 października 1901 roku w Rydlewie niedaleko Żnina, wówczas w prowincji poznańskiej Cesarstwa Niemieckiego. Była córką Maksymiliana Michalskiego, robotnika, oraz Wandy z domu Przybyszewskiej. W 1907 roku wyemigrowała z rodziną do Stanów Zjednoczonych i dorastała w Milwaukee.
Jako nastolatka wyszła za mąż za Johna Goreckiego, syna polskiego barmana z Milwaukee; małżeństwo zawarła bardzo wcześnie – miała zaledwie około 14–15 lat. Z tego związku urodził się jej syn, Martin. Wkrótce rozpoczęła karierę sceniczną jako tancerka w klubach i wodewilu.
Jej wielka popularność zaczęła się od tańca shimmy, którego stała się symbolem. Według rozpowszechnianej przez nią legendy, gdy zapytano ją o charakterystyczne ruchy ramion, miała odpowiedzieć: „I'm shaking my chemise”, co w jej polskim akcencie zabrzmiało jak „shimmy” – i tak narodziła się nazwa tańca. W 1922 roku została jedną z największych gwiazd Ziegfeld Follies, zarabiając imponujące jak na owe czasy honoraria i stając się uosobieniem stylu flapper.
Jej menedżer, Gaillard Boag, wymyślił pseudonim „Gilda Gray”, pod którym wkroczyła do świata filmu. Do Hollywood trafiła dzięki wsparciu Jesse’ego Lasky’ego i kontraktowi z Paramount Pictures, który uczynił ją jedną z najlepiej opłacanych gwiazd epoki (zarabiała około 7,5 tysiąca dolarów tygodniowo). Wystąpiła m.in. w „Aloma of the South Seas” (1926), który ugruntował jej status gwiazdy kina niemego.
W 1929 roku zagrała w brytyjskim filmie „Piccadilly”, dziś uznawanym za jedno z wizualnych arcydzieł późnego kina niemego. Produkcja ta stanowi jedno z najważniejszych osiągnięć w jej dorobku.
Krach giełdowy w 1929 roku pozbawił ją niemal całego majątku, szacowanego na około 4 miliony dolarów. Problemy finansowe oraz zmiana gustów publiczności przyspieszyły koniec jej wielkiej kariery. Jej ostatnim odnotowanym występem filmowym był epizod jako ona sama w „Rose-Marie” (1936). Wbrew powielanym informacjom nie wystąpiła w „The Ten Commandments” (1956).
Po rozwodzie z Johnem Goreckim jej drugim mężem został Gaillard Boag. Małżeństwo to również zakończyło się rozstaniem.
Podczas II wojny światowej aktywnie wspierała Polskę, angażując się w zbiórki funduszy oraz opiekę nad polskimi sierotami wojennymi, które przybyły do Stanów Zjednoczonych.
W ostatnich latach życia zmagała się z problemami zdrowotnymi i finansowymi. Zmarła 22 grudnia 1959 roku w Hollywood w Kalifornii na skutek ataku serca w wieku 58 lat. Została pochowana na cmentarzu Calvary Cemetery w Los Angeles.
Gilda Gray pozostaje jedną z najbardziej charakterystycznych postaci epoki jazzu – ikoną lat 20., która wprowadziła shimmy do amerykańskiej kultury masowej i stała się symbolem nowoczesnej, wyzwolonej kobiety tamtych czasów.