Filmy zomo

Jak stało się możliwym, by jeden człowiek potrafił tak bardzo zmienić współczesny świat? W filmie o Lechu Wałęsie pytanie to stawia Andrzej Wajda . Wdzierając się w prywatność, nawet intymność związkowego przywódcy reżyser próbuje uchwycić fenomen przemiany prostego, skupionego na codzienności robotnika w charyzmatycznego przywódcę. Kontrowersyjny, niepozbawiony słabości wyzwolił ukryte w sercach milionów ludzi marzenie o wolności, co dało energię dla przemian przerastających ówczesną wyobraźnię.

Zakochani w sobie Hania i Janek protestują przeciwko zdjęcia z afiszu "Dziadów" Mickiewicza. Niebawem ich miłość zostaje wystawiona na próbę.

Jesień 1981, Katowice. Tomasz, pracownik elektrociepłowni, zostaje wysłany przez swego zwierzchnika na wiec Solidarności, aby szpiegować z ramienia PZPR. Zgadza się bez oporów – jako chłop z pochodzenia źle się czuje wśród miejskiego proletariatu. Rozmiar demonstracji oraz religijne i patriotyczne pieśni sprawiają, że Tomasz daje się ponieść nastrojowi chwili. Nieświadomie sam zaczyna śpiewać. Pojawiają się oddziały milicji. Manifestujący uciekają. Wskutek zbiegu okoliczności Tomasz staje się obiektem nieustających prześladowań.

Katowice, noc z 12 na 13 grudnia 1981 roku. Jednostki wojskowe zajmują strategiczne punkty miasta. Niebawem generał Jaruzelski ogłosi w telewizji wprowadzenie stanu wojennego. Grupa zomowców, rozbijając związkową ochronę, wyciąga z mieszkania przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność w kopalni "Wujek". Wieść o tym szybko przedostaje się do górników. Początkowo zaskoczeni, wkrótce reagują spontanicznym protestem.

W PRL-u za udział w manifestacji niepodległościowej można było trafić do więzienia, a interwencje SB lub ZOMO kończyły się niekiedy śmiercią. W filmie przedstawione zostały zakazane obchody Święta Niepodległości w Warszawie, Krakowie i Lublinie. Użyte zostały liczne filmowe i fotograficzne materiały SB z kilku miast, pokazujące zakazane demonstracje. W filmie występują m.in. Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, Andrzej Melak, Adam Macedoński, Stanisław Palczewski, Krzysztof Bzdyl i Bożena Huget.