Filmy prl, solidarność

Jest to film kręcony na podstawie faktów, który opisuje i przedstawia młodych działaczy solidarności, walczących o swoje prawa oraz o wyprowadzeniu 80 milionów złotych z banku. Wiodącą postacią jest Władysław Frasyniuk.

Franek to młody idealista. Jest zakochany w muzyce, malarstwie i pewnej dziewczynie. Mimo wiszącego w powietrzu ogromnego napięcia związanego z wprowadzeniem stanu wojennego i dramatycznymi wydarzeniami w kopalni „Wujek”, mówi, że polityka kompletnie go nie interesuje. Wszystko się jednak zmieni. Odwiedza go bowiem dobry znajomy – Beno i prosi o przechowanie tajemniczej teczki. Kiedy kolejnego wieczora Franek wraca od swojej dziewczyny po rozpoczęciu godziny milicyjnej, zatrzymuje go patrol. Chłopak szybko zostaje oskarżony o współpracę z opozycją, a znaleziona w jego mieszkaniu teczka z ulotkami staje się niezbitym dowodem. Sprawę przejmuje Służba Bezpieczeństwa. Cała jego wrażliwość i ideały zostają poddane najwyższej próbie.

Fabuła Rozmów kontrolowanych rozpoczyna się od tego, że Ryszard Ochódzki (Stanisław Tym) otrzymuje od Urzędu Bezpieczeństwa misję przeniknięcia do struktur Solidarności. Jako element mający zwiększyć jego wiarygodność otrzymuje zdjęcie z Lechem Wałęsą. Krótko po jego wyruszeniu w okolice Suwałk wybucha stan wojenny. Na domiar złego Ochódzki zostaje zatrzymany przez patrol milicji, która znajduje w bagażniku ulotki solidarnościowe…

W czasie wydarzeń sierpniowych w 1980 roku autor scenariusza Aleksander Ścibor-Rylski przebywał za granicą. W ciągu sześciu dni na podstawie dokumentów, relacji świadków, zapisów magnetofonowych napisał scenariusz Człowieka z żelaza. Wyjaśniając tytuł filmu powiedział: Birkut przyjechał ze wsi na budowę Nowej Huty twardy i takim pozostał. Narasta w nim świadomość, ale jako charakter pozostaje monolitem od początku do końca. Jego syn najpierw prezentuje się jako młody człowiek, dość nieufny i zamknięty w sobie. Jest dopiero takim kawałkiem żelaza, który trzeba wykuć. I wykuwa go życie - śmierć ojca, rok 1976, działalność w wolnych związkach zawodowych i wreszcie sam strajk. Fabuła filmu jest kontynuacją losów rodziny Birkutów. Syn Mateusza Birkuta, Maciek Tomczyk, jest robotnikiem w stoczni gdańskiej. Jest także aktywnym działaczem komitetu strajkowego. Dziennikarz radiowy Winkel otrzymuje polecenie zrealizowania reportażu kompromitującego Tomczyka. Winkel przyjeżdża do Trójmiasta, składa wizytę Badeckiemu, przedstawicielowi lokalnych władz.

Młody, uzdolniony aktor Jan Małecki, syn dyrektora, którego w 1956 roku wywieziono na taczkach z fabryki, kiedyś student biorący udział w wydarzeniach marcowych 1968 roku na Uniwersytecie Warszawskim, brat oficera UB - chce być apolityczny. Zna bowiem z autopsji niszczącą siłę polityki. Sceptycznie odnosi się do Solidarności, marzy o wyjeździe do Szwecji, ryzykując nawet własną karierę, ale ogłoszenie stanu wojennego uniemożliwia mu opuszczenie kraju.

Katowice, rondo przy pomniku Powstańców Śląskich w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku. Ulicą jedzie sznur wojskowych ciężarówek. Oddział ZOMO, bijąc związkową ochronę, brutalnie wyciąga z mieszkania przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność w kopalni "Wujek".

Agnieszka jest niską, rezolutną i żywotną kobietą. Odkąd zmarł jej mąż prowadzi skromny żywot, samotnie wychowując syna, którego kocha ponad życie. Ciężko i sumiennie pracuje w gdańskiej stoczni im. Lenina, gdzie przeszła drogę od niewykwalifikowanej robotnicy do operatorki suwnicy. Polityka jej nie interesuje, do zaleceń swoich przełożonych stosuje się nie zadając zbędnych pytań. Jej postawa ulega jednak zmianie, gdy kilku z pracowników ginie w wypadku spowodowanym lekceważeniem bezpieczeństwa pracy. Kiedy kierownictwo stoczni próbuje zatuszować przyczynę wypadku, by wdowom po robotnikach nie należała się renta, Agnieszka stanowczo się buntuje. Wkrótce jej walka o prawa wdów rozszerza się o żądania polepszenia warunków pracy i o wolne związki zawodowe. Stając się niewygodną dla zarządu stoczni, zostaje zwolniona pod fałszywym pretekstem. Jej koledzy w poczuciu solidarności rozpoczynają strajk ,początkowo dla przywrócenia Agnieszki do pracy. Film nakreśla sytuację w komunistycznej Polsce od wczesnych lat sześćdziesiątych do momentu utworzenia niezawisłego związku zawodowego Solidarność. Strajk został oparty na motywach biografii Anny Walentynowicz, pierwowzoru filmowej postaci Agnieszki Kowalskiej.

Dokument opowiada o polskim pokoleniu z lat osiemdziesiątych, które po ogłoszeniu stanu wojennego zdecydowało się na świadomą emigrację do tak zwanych krajów Zachodniej Europy lub dalej do Stanów Zjednoczonych. Przyczyny emigracji były różne, polityczne, ale również i ekonomiczne.