Filmy Węgry

Rok 1944, młody Felix Goldschmidt przygotowuje się do udziału w uroczystości na zakończenie szkoły. W oczekiwaniu na zabawę przeżywa we wspomnieniach lata wojny, podczas których spokój miasta zostaje zburzony przez historyczną nawałnicę.

Bohater filmu János Varga, rozpoczyna swój pierwszy dzień emerytalnego życia. Jego żona zmarła już dawno. Mieszka z dorosłym synem. Kim jest János Varga? Ważna jest jego biografia: otóż w roku 1948 był jednym z pięciuset robotników, których powołano na stanowiska dyrektorów fabryk. Po czterech latach musiał odejść na podrzędne stanowisko z braku kwalifikacji. Jego życie wypełniła gorycz i poczucie klęski. Spotyka się z dawnymi towarzyszami, także emerytami; ich rozmowy zanurzone są w przeszłości. Jego więź z synem jest nikła.

20 sierpnia 1968 roku o godzinie 23:00 wojska Związku Radzieckiego, Węgier, Polski, Bułgarii i NRD dokonały inwazji na Czechosłowację w celu zatrzymania politycznych reform liberalizacji Praskiej Wiosny kierowanej przez Alexandra Dubčeka. Była to największa operacja wojskowa w historii Europy po drugiej wojnie światowej. Wzięło w niej udział od 175 tys. do 500 tys. żołnierzy. Dziś, ponad 50 lat po tym wydarzeniu, dawni uczestnicy, reprezentujący państwa Układu Warszawskiego, wracają do tamtej historii. W pięciu etiudach zrealizowanych przez reżyserów i reżyserki z Rosji, Węgier, Polski, Bułgarii i Niemiec, weterani operacji „Dunaj” opowiadają z własnej perspektywy, jak wielka historia spotkała na swojej drodze małego człowieka. W miejsce typowej dla wojska depersonalizacji, bezwarunkowego posłuchu i hierarchii mają możliwość przekazania indywidualnych narracji, jak np. wspomnień polskiego żołnierza, który został zmobilizowany niedługo po ślubie, węgierskiego wojaka, który podczas pobytu w czechosłowackiej wiosce poznał miłość swojego życia czy młodego Bułgara, który oddalił się z obozu za potrzebą i nigdy nie wrócił. Większość z nich krytycznie ocenia tamtą interwencję, choć używa do tego różnych środków: jedni podkreślają absurd wojny jako takiej, inni powołują się na podstawowe prawa człowieka, jeszcze inni – na więzi międzyludzkie istniejące ponad granicami państw czy wreszcie bezkrwawy przebieg wydarzeń na większości okupowanych terenów.

Rok 1938. Dymitr Szostakowicz (Sergey Makovetskiy) zachęca swojego ucznia Fleischmanna (Dainius Kazlauskas) do napisania opery opartej na opowiadaniu Czechowa „Skrzypce Rotszylda”. W czasie II wojny światowej Fleischmann zostaje zabity podczas oblężenia Leningradu. Szostakowicz kończy nie dokończoną operę. Ale w 1948 roku Stalin sprzeciwia się „pozbawionym korzeni kosmopolitom” i opera nie może zostać wystawiona.

W XV wieku Węgry są europejską potęgą, zdolną trzymać w szachu Imperium Osmańskie. Szlachta musi dokonać wyboru nowego króla. Ku zaskoczeniu większości stawia na piętnastoletniego Macieja Korwina. Młodzieniec ma ambicje humanisty i człowieka oświeconego, mimo nacisków doradców odmawia wprowadzenia rządów terroru, wybierając drogę ekonomicznego rozwoju. Jancsó pokazuje trzy etapy życia króla, który stał się legendą, bohaterem narodowym, uosabiającym chwałę złotego okresu w historii Węgier. Akcja toczy się w odległej historii, jednak reżyser daje wyraźnie do zrozumienia, że film dotyczy współczesnych problemów i dylematów politycznych, kwestii władzy i odpowiedzialności.

József jest węgierskim pianistą, który ma niebywały talent łączenia współczesnego jazzu z tradycyjną cygańską muzyką. Jego oryginalne dźwięki przyciągają uwagę współpracującego z Rolling Stones saksofonisty Tima Riesa. Muzyk przybywa do Budapesztu, aby wystąpić z zespołem Józsefa. Pianista odnosi sukces, ale poza sceną zmaga się z rzeczywistością. Walczy z nadwagą i nie ma pieniędzy na opłacenie zaległych rachunków. Co gorsza, jego małżeństwo przeżywa trudne chwilę. József zaczyna marzyć o zdobyciu Ameryki. Po drodze udaje mu się odkryć, że sukces nie jest celem, ale podróżą samą w sobie.

Fanny żyje w lesie ze swoją matką. Pewnego razu dziewczynka udaje się na spacer przez las, by odwiedzić swoją babcię i prababcię. Na swojej drodze, Fanny napotyka kilka postaci, które zmienią jej życie na zawsze.

Mężczyzna budzi się ze śpiączki. Nie pamięta nic. Mówią mu, że miał żonę i syna. Zginęli. Mówią mu, że jest majorem wojskowych służb specjalnych. Próbuje ułożyć sobie życie, ale wciąż boryka się z pustką i rozpaczą. Jedyną szansą na odkrycie swej tożsamości i ukaranie morderców jest zawarcie układu z Biznesmenem, Mafiosem i Politykiem.

Światowej sławy profesor medycyny Zoltai, przyjechał na Węgry, by wraz z kolegami z liceum uczcić 30-lecie matury i 60-te urodziny profesora Kovácsa, który mieszka w stojącej samotnie na puszcie zmodernizowanej wiejskiej chacie. Zebrani tu jego wychowankowie z entuzjazmem fetują swego duchowego mistrza, w towarzystwie trzech pięknych dziewczyn, artystów cyrkowych i barda z gitarą. Głuchoniemy, prawdopodobnie mieszkaniec jednej z sąsiednich wiosek, usiłuje przestrzec przybyszy o potworze, jaki znajduje się w pobliskim jeziorze, ale nikt nie traktuje go poważnie.

Para młodych ludzi na swój sposób stara się pogodzić z utratą dziecka.