Filmy prl, robotnik

Interwencyjny film dokumentalny o sytuacji mieszkaniowej robotników Nowej Huty, dla których zabrakło miejsca na czystych i nowoczesnych osiedlach. Wpisuje się w krytyczny nurt „czarnej serii” polskiego dokumentu połowy lat 50.

Jest sierpień roku 1980. W stoczni Gdańskiej rozpoczyna się strajk. Jednym z jego organizatorów jest Maciek Tomczyk syn Mateusza Birkuta. Władze radiokomitetu wysyłają na Wybrzeże redaktora Winkla, aby zebrał materiały na temat Tomczyka. Mają one posłużyć do spreparowania reportażu oczerniającego przywódców strajku. Winkel wnika w środowisko opozycji. Poznaje prawdę o życiu Tomczyka, spotyka ludzi, nie boją się głośno mówić o zbrodniach władzy ludowej. Zaczyna rozumieć, że w Polsce rzeczywiście można coś zmienić. Ale czy starczy mu odwagi, by przejść na stronę barykady?

Mosz – kapitalnie grany przez Jerzego Stuhra – zaopatrzeniowiec w zakładzie przemysłowym gdzieś w podkrakowskim miasteczku. Momentem przełomowym w jego życiu staje się kupno amatorskiej kamery filmowej. Filip bowiem, jako człowiek bez reszty oddany rodzinie, pragnie uwiecznić narodziny i rozwój swojej córki. Więść o zakupie Mosza obiega zakład pracy. Filip otrzymuje propozycję nakręcenia filmu z okazji pięciolecia przedsiębiorstwa. Dyrektor zakładu obejmuje nawet protektorat nad nowo powstałym amatorskim klubem filmowym. Kieślowski z niezwykłą przenikliwością ukazuje powolna ewolucję Filipa, który z człowieka „schowanego“ we własną prywatnośći ceniącego ponad wszystko „święty spokój“ przeobraża się w społecznika i artystę, wrażliwego na ludzką krzywdę i niesprawiedliwość. Amatorskim filmom Mosza daleko bowiem do propagandy sukcesu. Wręcz przeciwnie – samorodny reżyser bezkompromisowo pokazuje wynaturzenia otaczającej go rzeczywistości. Cena prawdy jest jednak wysoka...

Druga połowa lat siedemdziesiątych. Pełna temperamentu młoda reżyserka realizuje swój film dyplomowy, który będzie opowiadał historię błyskawicznej kariery i upadku jednego z bohaterów pracy socjalistycznej. Zbierając materiały, Agnieszka odkrywa coraz to nowe kulisy wydarzeń, dociera do ludzi, którzy znali Mateusza Birkuta i współtworzyli jego legendę. Bardzo szybko okazuje się, że rzeczywistość dokumentowana na czarno-białych taśmach była kreowana w o wiele większym stopniu, niż wolno o tym mówić. Gdzieś w tle cały czas stoją ludzie, którzy wszystkim mającym coś do powiedzenia chętnie zamknęliby usta. Agnieszka coraz bardziej emocjonalnie angażuje się w swoją pracę i nawet kiedy promotor odbiera jej sprzęt, nie zamierza się poddać. Sprawa zatacza coraz szersze kręgi, ale ciągle brakuje w niej najważniejszej postaci, nikt nie wie, co tak naprawdę stało się z Birkutem. Udaje się jednak znaleźć kogoś innego - jego syna, Maćka..

Akcja filmu rozgrywa się we wsi Mostowice, gdzie gromada chłopska postanawia wybudować młyn wspólnego użytku. Przeciwko nim występuje właściciel istniejącego już młynu. Obawia się utraty swoich wpływów w rejonie. Na czele gromady staje Paweł, który ma kierować pracami budowlanymi.

Historia dzieje się w zrujnowanej przez wojnę Warszawie. Dorośli zajęci są odbudową stolicy, a co robią ich dzieci? Ci, którzy mieszkają na ulicy Barskiej – pięciu chłopców – wchodzą na drogę przestępczą, złapani i osądzeni za kradzież karnie pracują przy budowie nowej trasy W-Z. Nie potrafią się jednak dostosować do nowych warunków i szansy, jaką otrzymali. Wkrótce wchodzą w układ z reakcyjnym podziemiem, które planuje wysadzenie w powietrze trasę W-Z. Czy uda im się wykorzystać do swoich celów naiwną piątkę z Barskiej?

Lata PRL-u. Na głębokiej prowincji, w Olecku, rozpoczęto wznoszenie jednej z wielkich sztandarowych, socjalistycznych budowli: olbrzymiego kombinatu chemicznego. Oczywiście dla ówczesnych włodarzy najważniejsze było osiągnięcie celu, nieważne jakimi środkami... i kombinat postawiono na terenie puszczy. Wkrótce z powodu trucia środowiska rozpoczynają się konflikty z mieszkańcami a także problemy z robotnikami – z takimi to sprawami musi się borykać Bednarz, dyrektor kombinatu.

Sensacyjna akcja rozgrywa się w hucie Bielawa. Do pracy w tej hucie zostaje przyjęty Borucki. Dyrektor huty, a nawet czujny sekretarz POP nie zdają sobie sprawy, że jest to bezwzględny szpieg pracujący dla wywiadu angielskiego. Borucki dostał od swoich mocodawców zadanie zorganizowania i przeprowadzenia akcji dywersyjnej mającej na celu przerwanie produkcji w hucie. Szpieg nie cofnie się przed niczym, nawet zabiciem Przewłockiego, szefa stalowni. Czy uda mu się wysadzenie huty w powietrze?

Przez rok, od 1966 do 1967, Kazimierz Karabasz i Stanisław Niedbalski przyglądali się życiu Franciszka Wróbla. Poprosili go też, aby spisywał wszystkie swoje myśli, odczucia i wydarzenia, które odcisnęły na nim piętno, w pamiętniku. Ów pamiętnik prowadzi nas przez cały ten rok. Widzimy, jak Franek przybywa do OHP, uczy się tam zawodu, poznaje nowych ludzi i ogląda zupełnie inny świat niż w rodzinnej wsi.

PRL-owska prowincja przełomu lat 60. Mały jest chłopcem ze wsi, który przyjechał, aby pracować na budowie. Piękna studentka Natalia przeprowadza z nim ankietę na temat hoteli robotniczych. Młodzieniec zaczyna się w niej podkochiwać, jednak bez wzajemności. Ta po jakimś czasie zaprasza go do siebie, jednak przed samym spotkaniem musi wyjechać z rodzicami. Chłopak po przyjeździe zastaje w domu tylko służącą Anię, która przekazuje mu list od Natalii…