Filmy monodram

Julia Sarah Stone w roli sceptycznej córki i jedyny w swoim rodzaju Don McKellar w roli gadatliwego ojca prezentują szczytową formę aktorską w zabawnej i przejmującej adaptacji opowiadania Dave'a Eggers a zrealizowanej przez Annę Maguire.

Carrie Fisher ze swadą i humorem opowiada na scenie o swoim barwnym, choć niełatwym życiu. Nie omija tematów związanych z burzliwym związkiem jej rodziców, dorastaniem w Hollywood czy własną karierą aktorską. Wspomina nieudane małżeństwo z Paulem Simonem i porusza kwestię swojego uzależnienia od narkotyków i alkoholu. Nie brakuje jej przy tym dystansu do siebie i lekkości języka. A trzeba przyznać, że Carrie ma o czym mówić. Jest aktorką, autorką scenariuszy i bestsellerowych książek – na podstawie jednej z nich powstał znany film Pocztówki znad krawędzi. Jej rodzicami byli piosenkarz Eddie Fisher, po którym, jak twierdzi, odziedziczyła psychozę maniakalno-depresyjną, i hollywoodzka gwiazda Debbie Reynolds. Fisher w wieku dziewiętnastu lat stała się ikoną popkultury, wcielając się w rolę księżniczki Lei w kultowej trylogii „Gwiezdne wojny”. Znakomity monodram Carrie Fisher, oparty na jej własnym scenariuszu i wyprodukowany przez stację HBO, został nagrany przed żywą publicznością. Produkcja bawi i wzrusza, a sama aktorka prezentuje się jako osoba obdarzona błyskotliwym poczuciem humoru, zmysłem autoironii, a także ciętym językiem. Za reżyserię filmu odpowiedzialni byli twórcy „Party Monster” oraz głośnych dokumentów „Głęboko w gardle” i „Becoming Chaz”, Fenton Bailey i Randy Barbato. Obraz został wyróżniony dwiema nominacjami do nagrody Emmy (najlepszy montaż, najlepsza produkcja w kategorii program variety/musical/komedia).

Monodram w reżyserii Mirosława Neinerta, opracowany na podstawie tekstu Alojzego Lyski „Jak Niobe”. Opowieść górnośląska jest kolejnym zaproszeniem widza Teatru Telewizji do przeżycia widowiska inspirowanego historią i kulturą Śląska. W roli głównej zobaczymy Grażynę Bułkę. W 2017 roku Grażyna Bułka została nagrodzona za tę kreację Złotą Maską w kategorii najlepsza rola kobieca. To właśnie kreacja aktorska stanowi główną oś/siłę spektaklu – wachlarz sytuacji i emocji, które obnaża przed widzem w intymnej przestrzeni (krzesło, ryczka to jedyne elementy scenografii), budują napięcie, silnie oddziałując na odbiorcę. Hanka Jonakowa, Ślązaczka urodzona pod Pszczyną, snuje opowieść, w której jej osobiste przeżycia splatają się z wielkimi, historycznymi wydarzeniami; te niemal zawsze oznaczają strach i cierpienie.

Monodram w wykonaniu Redbada Klynstry-Komarnickiego. „Ziemia uderzyła o piłkę” to metaforyczny tytuł monodramu drogi. Mężczyzna w średnim wieku podczas samotnej podróży, w Sylwestra, wraca samochodem z pogrzebu ojca z Amsterdamu do Warszawy i dokonuje aktu symbolicznej spowiedzi. Swój monolog rejestruje, ponieważ pragnie, aby jego dorosły syn, w przyszłości usłyszał tę rodzinną historię. Opowieść mężczyzny jest miejscami gorzkim rozliczeniem z własną przeszłością, choć chwilami pojawiają się także zabawne anegdoty. Widz jest tutaj podglądaczem, świadkiem intymnej spowiedzi aktora o jego niełatwej zawodowej drodze w nowej ojczyźnie, ale przede wszystkim niezwykle trudnych relacjach z najbliższymi. Jedną z ważnych inspiracji dla tego spektaklu był głośny film „Locke” z Tomem Hardym w roli głównej. Pierwotną partyturą był tekst monodramu „Matko Jedyna!”, który był grany w 2017 roku w Instytucie Teatralnym w ramach Festiwalu Nowe Epifanie.

Bohaterką monodramu pt. „Przyjechała Żydówka”, jest starsza kobieta, Żydówka, która przeżyła w Polsce II wojnę światową i udało jej się uniknąć Holocaustu. W 1968 roku została zmuszona do emigracji. Był to efekt akcji, zainicjowanej przez I sekretarza PZPR Wiesława Gomułkę. Wyrzucano wtedy z Polski ludzi pochodzenia żydowskiego. Gomułka nazywał ich „wrogami wewnętrznymi”, „żydowskimi nacjonalistami” i „wyznawcami ideologii syjonistycznej”. Bohaterka monodramu, którą gra Ryszarda Hanin, wraca po latach do Polski. Podczas wizyty u lekarza opowiada dramatyczną historię swojego życia. Nadzieja na lepsze jutro przeplata się tu opowieścią o strachu, który trudno sobie wyobrazić tym, którzy nie przeżyli takich wydarzeń, jak bohaterka.

Monodram Doroty Landowskiej na motywach książki Angeliki Kuźniak „Stryjeńska. Diabli nadali”. Scenariusz spektaklu napisała Anna Duda. Zasadnicza oś akcji w spektaklu „Stryjeńska. Let's dance Zofia”, została oparta na dramatycznych losach Zofii Stryjeńskiej, najbardziej znanej – obok Tamary Łempickiej – polskiej plastyczki dwudziestolecia międzywojennego, przedstawicielki art deco. Dorota Landowska buduje portret artystki, zmagającej się z rzeczywistością, w której nie istniała możliwości rozwoju artystycznego i zawodowego dla kobiety. Landowska przenosi na scenę historia życia Stryjeńskiej, podejmując szereg aktualnych tematów – feminizm, przemijanie, łączenie życia prywatnego z niezależnością twórczą, nieszczęśliwą miłością, schizofrenią, stratą. Ale przede wszystkim buduje portret kobiety niezależnej, której pragnieniem jest żyć i tworzyć.

Spektakl portretuje Barbarę Sadowską – poetkę, antykomunistyczną działaczkę. W maju 1983 r. Milicja Obywatelska zatrzymała i pobiła jej syna, niespełna dziewiętnastoletniego Grzegorza Przemyka, który z powodu odniesionych ciosów zmarł. Sztuka jest opowieścią matki o żałobie, a przede wszystkim o miłości, która pozwala przetrwać najtrudniejsze momenty. To także historia o pragnieniu sprawiedliwości i walce o nią wbrew systemowym przeciwnościom, a także o marzeniach i ideałach młodości, które nie zawsze udaje się zrealizować.

Spektakl jest adaptacją groteskowej powieści autorstwa Sergiusza Piaseckiego. Akcja rozgrywa się w Wilnie, w Lidzie i okolicach. Jest to przede wszystkim psychologiczny obraz typowego przedstawiciela o mentalności sowieckiej w czasach stalinowskich, który nie potrafi zdobyć się na samodzielne myślenie, człowieka o zachowaniu zmechanizowanym i opartym na strachu, posłuszeństwie, ideologii bolszewickiej oraz nienawiści do wyimaginowanych burżuazyjnych wrogów.