Filmy 1982

"Ściana" to wzruszająca i inspirująca opowieść o bohaterskim powstaniu w warszawskim getcie w 1943 roku. Kiedy staje się oczywiste, że każdy Żyd w Polsce skazany jest na zesłanie to obozu pracy, a później śmierci, 650 członków nowopowstałej żydowskiej organizacji sprzeciwia się i powstaje przeciwko trzech tysiącom niemieckich żołnierzy. Historię pokazana jest z perspektywy warszawskiego Żyda Dolka Bensona (Tom Conti), który jest biernym obserwatorem tych właśnie wydarzeń.

Młoda, przebojowa dziewczyna i wnuk milionera, kierowca samochodowy formuły pierwszej, po wypadku na europejskim torze podejmują pracę w wielkiej firmie kosmetycznej, która jest własnością rodziny chłopaka. Miłość i przyjaźń, lojalność i zdrada, cynizm i bezinteresowne uczucia...

Stary pasterz Jakub opowiada swojemu przyjacielowi, osłu Kubie o dzieciństwie i młodości. Wspomina służbę u Jaśnie Oświeconego Księcia Pana i o swoich wielkich zasługach. Opowiada o wilkach, które wyrządziły dużo szkód w książęcych borach, o silnych niedźwiedziach i pracowitych pszczołach oraz zachwycającej grze Handełesa, żydowskiego handlarza, na skrzypcach. Komentarz do bajki czyta Jan Kobuszewski. Bajkę o Jakubie zrealizował w technice wycinanki Jan Petryszyn, reżyser, scenarzysta i autor opracowania plastycznego wielu filmów animowanych dla dzieci i dla dorosłych.

Drewniana chatka wśród podgórskiego krajobrazu, a w niej tytułowi dziad i baba – dwoje starszych ludzi, którzy mimo podeszłego wieku kontynuują swoją codzienną pracę tak, jak to robili całe życie. Wyprowadzają owce na wypas, doglądają kur, doją krowę, robią przepierkę w górskim strumyku, który przepływa nieopodal. W chwili wytchnienia odmawiają modlitwę i spożywają posiłek ze wspólnej miski. Tuż obok przemyka historia: przed chwilą wprowadzono stan wojenny, w radiu ostre słowa o „Solidarności”, drogą przechodzą żołnierze, ale tu, za płotem, obowiązuje inny porządek. Kamera będzie im towarzyszyć cały dzień, aż do wieczora. Na koniec stary człowiek, zapytany przez filmowca o swoje życie, odpowie: „Dobre jest życie. Lepszego nie chcę mieć jako i teraz mam”.

Obraz życia w bloku mieszkalnym przedstawiony dzięki pomysłowej technice animacji. Na ekranie widzimy przekrój mieszkań, które przypominają takie same kręcące się pudełka, lecz są zamieszkane przez różnych lokatorów. W tętniącym życiem tytułowym „Bloku” rozgrywają się setki zdarzeń: od tych codziennych i prozaicznych, przez niezwykłe, po zabawne, a nawet tragiczne. Mimo ich różnorodności wszystkie te epizody stają się częścią niekończącego się cyklu, a życie po prostu toczy się dalej.

W dość niezwykłych okolicznościach dochodzi do spotkania w pociągu dwojga młodych ludzi: Renaty i Marcina. On kradnie jej pieniądze, ona zaś, sprytniejsza i silniejsza, łapie go i zamierza oddać w ręce milicji. Tak następuje poznanie się tych dwóch jakże odmiennych osobowości, charakterów. Marcin okazuje się nieuleczalnie chory i pieniądze potrzebne mu były na znachora, do którego jechał po ratunek. Renata zaś jechała na „miłosny weekend” z profesorem, który z góry w nagrodę zaliczył jej egzamin.

Animowany krótki metraż Jerzego Kuci, zrealizowany za pomocą charakterystycznych dla jego twórczości środków i wpisujący się w melancholijną poetykę artysty. Połączenie różnych technik, m.in. animacji wycinankowej z poklatkową oraz skąpane w czerni i bieli kadry, ukazujące (nie do końca) martwą naturę, spina w całość kompozycja muzyczna Marka Wilczyńskiego, kilkukrotnego współpracownika Kuci. Czym jest tytułowe źródło?

Kobieta zostaje zaatakowana przez pozostawioną w jej mieszkaniu lalkę. Gdy próby ucieczki z lokalu spełzają na niczym, by ocalić życie, musi zniszczyć demoniczna zabawkę.

Film opowiada o ucieczce niesłusznie skazanego więźnia, który znajduje schronienie na pustkowiu, u leśnika. Strach, wzajemna podejrzliwość i powikłane życiorysy obu bohaterów powodują, że uciekinier w obawie o zdradę zabija na wszelki wypadek człowieka, który mu pomógł.

Akcja filmu została osadzona w Polsce okresu okupacji. W czasach poniżenia i pogardy, nieustannego strachu i wszechobecnej śmierci, czekolada, którą piękna dziewczyna częstuje młodego chłopca, jawi się jako symbol dzieciństwa zniszczonego przez wojnę.