Filmy fabryka, prl

Reportaż z narady w fabryce Ursusa w Warszawie. Inżynierowie i robotnicy zastanawiają się nad przebiegiem prac w odlewni, w tym realizacji zaleceń pokontrolnych. Kamera rejestruje wypowiedzi uczestników, przeplata te ujęciami z pracy w fabryce. Który z nas kłamie? – pyta przewodniczący komisji - Niszczymy czy unowocześniamy? Mówimy o rzeczywistych działaniach czy pustych hasłach? Z dyskusji wyłania się obraz dezorganizacji pracy, ale zarazem wysiłku wszystkich zaangażowanych stron, aby wyłapać błędy i słabe ogniwa w cyklu produkcyjnym. Fabryka to nie tylko zorganizowany organizm maszyn i robotników, ale koncepcja organizacji pracy. Zgodnie z konwencją tzw. dokumentu nowej zmiany (reprezentowanej przez Kieślowskiego, Marcela Łozińskiego, Tomasza Zygadłę), film pokazuje w skali mikro (opowieści jednego murarza) zjawiska makrospołeczne.

Filip Mosz, pracujący w fabryce jako zaopatrzeniowiec kupuje kamerę 8 mm, by filmować swoją córeczkę. Jakby przy okazji zaczyna kręcić filmy - reportaże. Powoli staje się to jego pasją. Zdobywa szereg nagród w konkursach dla amatorów. Jednocześnie zaczynają się pojawiać kłopoty. Jego filmy stają się przyczyną zwalniania ludzi z pracy. Filip zaczyna rozumieć mechanizmy rządzące środowiskiem, w którym się znalazł.

Do działu kadr fabryki zgłasza się młody robotnik Henio. Zanim zostanie zatrudniony, musi dostarczyć najpierw mnóstwo dokumentów i wykonać badania lekarskie. Potem musi przejść kurs BHP i instruktaż przeciwpożarowy...

W montażu ilustracji i komentarzu lektora w części pierwszej każdy polski widz, który kształcił się u schyłku realnego socjalizmu rozpoznaje zdania i strony z „Elementarza” Mariana Falskiego, z wydania z 1971 roku, z ilustracjami Jerzego Karolaka. W drugiej części lektor zmienia ton na ironiczny, a postaci pojawiają się na ekranie jako bohaterowie dokumentu, młode małżeństwo, Ala i Olek, nauczycielka i inżynier oraz Ola, siostra Ali, studentka UW. Bohaterowie pracują, studiują, wypoczywają, kontaktują się z rodzicami i planują powiększenie rodziny. W trzeciej części komentarz lektora nabiera cech filozoficznych, a relacje między postaciami są analizowane formalnie jak w nowofalowym filmie fabularnym, przez podział ekranu, stopklatki i kompozycje obrazu. Bohaterowie dojrzewają, ich dzieci wchodzą w wiek nastoletni, a rodzice starzeją się. Więzi rodzinne rozluźniają się. Mimo to w ostatnim ujęciu postaci gromadzą się na ławce jak na okładce „Elementarza”. Film kombinowany autorstwa Krzysztofa Krauzego, autora filmów animowanych, dokumentalnych i fabularnych.