Filmy Litwa

Dziś, w kontekście rosyjskiej agresji, film ten przemawia do nas ze zdwojoną siłą. W marcu 1990 roku Litwa jako pierwsza z republik radzieckich ogłosiła niepodległość, co spotkało się z sankcjami ekonomicznymi i militarną agresją ze strony upadającego imperium. Najważniejszą postacią był Vytautas Landsbergis, który stanął na czele walczącego o suwerenność państwa. Oglądamy szczegółową kronikę tych wydarzeń, złożoną z archiwaliów i współczesnych rozmów z politykiem. Są tu żmudne negocjacje, momenty dramatyczne, nagłe zwroty akcji oraz świadomość, że historia mogła potoczyć się zupełnie inaczej.

To historia 10 letniego chłopca, jednego na milion. Dlaczego? Otóż Eliasz urodził się z sercem, które znajduje się poza jego klatką piersiową…i przeżył. Chłopak prowadzi normalne życie lecz musi bardzo uważać i nosić specjalną „zbroję” chroniącą serce. Eliasz unika kontaktów z rówieśnikami gdyż dzieci widząc jego inność, wyśmiewają go i prześladują. Centrum świata dla Eliasza staje się opuszczony, stary dworek, w którym hoduje i obserwuje różne owady. Wszystko jednak ulega zmianie gdy w szkole pojawia się nowa uczennica – Róża. Odważna i otwarta na świat dziewczynka, szybko zdobywa zaufanie Eliasza. Dzięki Róży chłopiec będzie miał siłę by pokonać swe lęki i otworzyć się na innych ludzi.

Reżyser Audrius Mickevičius musiał zmierzyć się ze śmiercią zamordowanego brata. W więzieniu na Łukiszkach w Wilnie poznał Rimasa i Rolandasa, którzy zostali skazani na dożywocie, ale wciąż mają nadzieję na zmianę wyroku. Reżyser zajmuje się tytułowym paradoksem wzoru zachowań morderców. Jego droga od złości do wybaczenia została niespodziewanie przerwana przez chorobę. Film dokończyła za niego współscenarzystka Nerijus Milerius.

Litwa, lata 70. W mieszczańskiej rezydencji zbudowanej w okresie międzywojennym stosunki sąsiedzkie zostają zredukowane do gołych kości. Na parterze mieszka stary alkoholik z żoną, która przeklina jego i ich szesnastoletnią wnuczkę. Na tym samym podeście stary szewc ma tylko dwa koty. Na froncie młode małżeństwo w kryzysie. Mieszkanie naprzeciwko zajmuje babcia, która chce chronić swoją wnuczkę przed złymi wpływami. Nic z ich działań nie umknie grupie dzieciaków bawiących się na podwórku.

Domingo Domingo, pomysłowy plantator pomarańczy z Walencji, próbuje przeciwstawić się międzynarodowym korporacjom, które uciskają skromnych pracowników rolnych.

Niektórzy nazywali go szaleńcem, inni - geniuszem. Bo w swoim mieszkaniu trzymał żywego lwa. Bo jako pierwszy wyszedł poza litewskie środowisko i udokumentował spontaniczną rzeczywistość sowieckich republik. Dużo pracował i dużo pił. Fotograf Vitas Luckus mieszkał w Wilnie ze swoją piękną żoną Tatianą. Byli żywiołową parą lat 60. XX wieku. Równie żywy był ich dom, zawsze pełen ludzi, wina, nocnych rozmów, gości z najdalszych zakątków Związku Radzieckiego. Był pochłonięty swoją pasją do prawdy i fotografii.