Filmy Litwa

Świat, który Sharunas Bartas tworzy w swoich filmach, jest projekcją wewnętrznych stanów bohatera, skomplikowanym emocjonalnym uniwersum. Mieszają się w nim symbole kultury, archetypy, wspomnienia, zdarzenia realne i wyobrażone, intuicje, sny, przeczucia i twarze. To kino, które znajduje najbardziej ekstremalny wyraz właśnie w Domu, wędrówce przez pokoje realnego budynku, a jednocześnie przez czas i pamięć, przez podświadomość młodego mężczyzny, „podmiotu lirycznego” tego filmowego poematu. U Bartasa wszystko zaczyna się od uczucia. Wstępem do fabuły jest pełen smutku list do matki czytany przez narratora, ilustrowany ujęciem fasady szlacheckiego pałacyku, w którym toczy się akcja. Trudno jest mi powiedzieć, na jakim końcu świata znajduje się mój prawdziwy dom, jaki jest jego obraz – mówił reżyser. Zawsze chciałem się dowiedzieć, ile osób w nim mieszka, kim są. To trudne zadanie, ponieważ ludzie znikają, przemieszczają się. Czasami opuszczają ów dom, czasami siedzimy przy wspólnym stole. Nigdy jednak nie jesteśmy razem.

Pluton amerykańskich i fińskich żołnierzy zostaje wysłany za linię wroga, by odnaleźć niemiecki bunkier, gdzie prowadzono tajne eksperymenty. W trakcie misji oddział wdaje się w walkę z Rosjanami, ale jak się wkrótce okazuje to nie oni są prawdziwym zagrożeniem. Okolica roi się bowiem od pragnących ludzkiego mięsa nieumarłych, będących efektem eksperymentów prowadzonych w bunkrze, do którego mają dotrzeć.

Film litewskiego reżysera Audriusa Juzenasa został nakręcony na podstawie sztuki Joshuy Sobola o autentycznych wydarzeniach z getta w Wilnie z czasów II Wojny Światowej. Piękna Żydówka Haya zostaje przyłapana na kradzieży przez porucznika Kittela, który dopiero został wyznaczony do zarządzania gettem. Dwudziestoletni chłopak, poważnie traktujący swe nowe zadania, postanawia skazać kobietę na śmierć. Jednak będąc pod wrażeniem nieprzeciętnej urody i wdzięku Hayi, waha się. Dowiaduje się, że Żydówka była niegdyś aktorką i śpiewaczką. Wpada na pomysł, by stworzyć na terenie getta teatr. W podjęciu decyzji pomaga mu jego miłość do muzyki i sztuki, a także szef żydowskiej policji Gens, który przekonuje przełożonego, że będzie to jednocześnie propaganda „humanitarnego” nazizmu, co rozsławi jego imię. Sam Gens natomiast dzięki temu projektowi może uratować wielu swych rodaków przed niechybną śmiercią... Niespodziewanie, ludzie, mimo otaczającego ich okrucieństwa, zaczynają doceniać teatr, chętnie obcują ze sztuką, która pomaga im choć na chwilę zapomnieć o problemach i przynosi wewnętrzny spokój.

Dovile wraca z wakacji i dowiaduje się, że zmarł jej ojciec. Dziewczyna nie ma jednak czasu na opłakiwanie straty, ponieważ musi od razu zorganizować pogrzeb. Pieniędzy jest mało, a wybór kiepski, więc Dovile postanawia zrezygnować z profesjonalnych usług pogrzebowych. Sama pędzi z kostnicy do sali pogrzebowej, z kancelarii cmentarnej na targ kwiatowy, napotykając po drodze wiele absurdalnych sytuacji. W kocu udaje jej się zorganizować piękną uroczystość, co napawa ją radością i dumą. Dopiero gdy znów jest sama, zdaje sobie sprawę, że właśnie pochowała swojego ukochanego tatę.

Marząc o ucieczce od ponurego klimatu swojego rodzinnego miasta przemysłowego, dwie 13-latki, Marija i Kristina, nawiązują wyjątkową więź w lokalnej szkole modelek, gdzie obietnica lepszego życia popycha dziewczyny do coraz bardziej ekstremalnych nadużyć wobec swoich ciał.

Violet i Grace mieszkają w położonej na uboczu wielkiej posiadłości. Unikają kontaktów ze światem, żyją głównie demonami przeszłości. Ich egzystencja nie jest jednak pozbawiona celu. Mają do zrealizowania pewien przerażający plan. Gdy Violet pozna w miasteczku przystojnego Luke’a i zaprosi go do domu, chłopak poczuje się jak w niebie. Wkrótce jednak przekona się jak blisko jest z nieba do piekła…

Paulius (Giedrius Kiela) nie może pogodzić się ze śmiercią brata, który został zamordowany 4 lata wcześniej. Wraz z jego dziewczyną wyruszają w podróż, by odtworzyć wydarzenia, które doprowadziły do tej tragedii.

30-letni Tadas ma powody do zadowolenia. Jego kariera w firmie ubezpieczeniowej rozwija się prężnie, ma piękną żonę, luksusowy samochód oraz nowe mieszkanie w modnej dzielnicy. Jednak brakuje mu radości życia, zabrnął w stereotypowy zaułek. Przypadkowo spotkany kolega z lat szkolnych otwiera przed nim tajniki swojej pasji, jaką są nocne wyprawy samochodowe po mieście. Jazda przez mroczne i puste ulice wielkiego miasta, blask ulicznych latarni, jasność autostrady oraz spotkania z innymi kierowcami są odmianą od szarości dnia codziennego i ucieczką od męczącej rutyny. Miejski film drogi tworzący obraz wyalienowania we współczesnym, pędzącym świecie, w którym ludzie są „porzuceni i zagubieni, oddalają się od otoczenia, a często nawet od swych najbliższych”.

Jacqueline – kobieta, która ma obsesję na punkcie kontroli – adoptuje wraz z mężem dwoje dzieci z obcego kraju. Aby pomóc w porozumieniu, dzieciom towarzyszy Gabriele, dwudziestolatka, która dopiero zaczyna smakować słodycz władzy.

Bohater Nienasycenia, baron Genezyp Kapen de Vahaz, zwany Zypciem lub Zypkiem, zdał właśnie maturę i próbuje odnaleźć się w rzeczywistości. Jak wszyscy jego rówieśnicy, zostaje wcielony do armii broniącej kraju przed "żółtym potopem". Będąc "dobrze urodzonym" służy u boku głównego wodza wojsk polskich zdeprawowanego kwatermistrza Kocmołucha (bardziej oficjalnie: Kocmołuchowicza). Arystokratyczne pochodzenie zapewnia mu też wstęp na salony wyższych sfer. Cudem unika zgwałcenia przez odrażającego pianistę i kompozytora, Putrycydesa Tengiera, przedstawiciela zepsutych do szpiku kości ludzi sztuki. Pozwala się natomiast uwieść i pozbawić dziewictwa leciwej, ale ponętnej rosyjskiej księżnej Irinie Wsiewołodownej, prowadzącej frywolny tryb życia, w którym nie brakuje ani narkotyków, ani orgietek. Tak oto Zypcio poznaje świat żądz, które i nim kierują w kontaktach z księżną, a później z fertyczną kochanką Kocmołuchowicza, Persy, doprowadzając na skraj perwersji i przemocy. Niewinny, czysty, idealistycznie nastawiony licealista, poddany w brutalnej rzeczywistości przyspieszonemu psychicznemu i fizycznemu dojrzewaniu, przeobraża się w zimnego, cynicznego i okrutnego mordercę wzorowego obywatela "nowego wspaniałego świata".