Filmy 1952

Żniwa 1952 roku stają się okazją do porównania przedwojennej i aktualnej sytuacji polskich rolników, trzech wybranych autorów „Pamiętników chłopów”. Andrzej Urban ze wsi Lutcza – Pamiętnik nr 4, Bronisław Majek ze wsi Babice – Pamiętnik nr 26, Antoni Dawin – Pamiętnik nr 50. Przed wojną spisywali swoje zmartwienia związane z utrzymaniem, wychowaniem dzieci, stosunkami z dworem. Po wojnie z dumą przedstawiają wykształcone dzieci, plony z ziemi otrzymaniem w wyniku reformy rolnej, stanowiska w spółdzielni. Dziś chłopskie dzieci wstępują do wojska, idą na studia, wspierają rodziców w gospodarce. Rosnący stóg siana staje się symbolem rosnącego dobrobytu obywateli. Socrealistyczny dokument dowodzący awansu chłopa w Polsce Ludowej. Propagandowy schemat – z entuzjastycznym komentarzem lektora i roześmianymi mieszkańcami wsi – został przełamany cytatami z autentycznych przedwojennych Pamiętników chłopów. Inicjatorem tej publikacji z 1935 roku był socjolog Ludwik Krzywicki, socjalista, a Andrzej Munk, również socjalista z przekonania, sięgnął po materiał źródłowy i w ten sposób oddał głos chłopskiej krzywdzie. Fragmenty pamiętników, w interpretacji Aleksandra Bardiniego, zilustrował subtelnymi portretami prostego człowieka.

Film oświatowy uczący dzieci właściwej postawy wobec otaczającej ich przyrody ożywionej. Historia toczy się w małej wiejskiej szkółce. Jasio wykrada potajemnie pisklęta szpaków, by je mieć tylko dla siebie w swojej klatce dla ptaków. Jednak kiedy na lekcji przyrody nauczycielka mówi o pożytecznej roli tych zwierząt, puszcza je wolno.

Tym razem teoretycznie przebiegły Kojot postanawia nabrać Strusia Pędziwiatra na starą sztuczkę. Tuż przed urwiskiem zawiesza płachtę materiału i maluje na niej kontynuację drogi licząc na to, że rozpędzony ptak spadnie ze skały i stanie się dla niego obiadem...

Biała dziewczynka wychowana przez Indian postanawia dowiedzieć się, kto zamordował jej przybranych rodziców.

Julius Rosselli, wyrzucony z Oksfordu, sprzeciwia się ojcu, przyłączając się do gangu złodziei klejnotów. Jego przestępcza działalność kończy się nieoczekiwaną katastrofą, która wywołuje u ojca cierpienie z powodu wyborów życiowych Juliusa.

Zajączek Szaruś woli chodzić na wagary niż jak jego koledzy pilnie się uczyć w szkole. Nie umie więc czytać, co ma dla niego dość przykre konsekwencje. Po spotkaniu z mądrą sową Szaruś postanawia się zabrać się do nauki.

Apel do współzawodnictwa pracy z okazji Zlotu Młodych Przodowników Pracy w Warszawie, który odbył się w dniach 20–22 lipca 1952 roku. Podczas kilkudniowych zabaw i wspaniałych koncertów młodzież podejmuje zobowiązania wytężonej pracy dla dobra ojczyzny.

Po pijackiej kłótni z kumplem pilot budzi się w dziwnym pokoju hotelowym z krwią na kombinezonie. Po tym, jak okazuje się, że jego kumpel został zamordowany, staje się podejrzanym.

Propagandowy plakat filmowy podkreślający zdobycze Konstytucji Polski Ludowej, która weszła w życie 22 lipca 1952 roku. Objaśnia artykuł 62, który gwarantował obywatelom Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej dostęp do zdobyczy kultury i aktywny udział w rozwoju kultury narodowej. Marzenie romantyków o dotarciu z książką pod strzechy spełnia się w PRL. Prasa i literatura wydawane są nakładach na wielką skalę, a sieć świetlic i bibliotek sprawia, że trafiają nawet do najmniejszych miejscowości. Otwarte pałace umożliwiają zapoznawanie się z dziedzictwem malarstwa. Tradycja malarstwa realistycznego staje się punktem odniesienia dla współczesnego malarstwa rewolucyjnego. Przeciwstawia się im w ostrym perswazyjnym kontraście prasę i brukową literaturę amerykańską, której towarzyszy jazzowa ilustracja muzyczna. „The Wall Street Magazine”, „Newsweek”, „New York Times” donoszą o wynikach giełdy i sukcesach Amerykanów w wojnie w Korei. Z kolei „Życie Warszawy”, „Szatndar Młodych”, „Trybuna wolności” piszą o sprawach pokoju i poszukiwaniu dobrobytu dla wszystkich obywateli. Robotnicy to nie tylko odbiorcy, ale i współtwórcy kultury, zrzeszeni na przykład w przyzakładowych teatrach i zespołach świetlicowych. Materiał filmowy oparty jest na silnych kontrastach, przekaz wzmocniony bezdyskusyjnym komentarzem lektora. Pomija porażki ówczesnej polityki kulturalnej, stanowi instrument masowego oddziaływania na społeczeństwo dla poparcia władzy komunistycznej.

Etiuda dokumentalna gloryfikująca ludzi dobrej roboty, pracujących w nocy. Kiedy w domu gasną światła i dziecko kładzie się do snu, miasto nie zasypia. Są rzesze robotników, którzy ciężką, nocną pracą pomnażają dorobek ojczyzny i czuwają nad naszym bezpieczeństwem.