Filmy 1960

Dzieci pochłonięte rysunkiem i malarstwem dzielą się z filmowcem swoimi przemyśleniami i upodobaniami. Potrafią połączyć kolor z emocją i sposobem oddziaływania na odbiorcę. Z drugiej strony wiedzą, że nie ma kolorów ładnych i brzydkich, a podoba się zwykle – jak wyjaśnia chłopiec – kolor „czysty”. Dostrzegając różnicę między rzeczywistym, a namalowanym przez siebie obrazem, rozpoznają swój styl, swoje upodobanie np. do dużych głów. W ich malarstwie zostawiają ślad emocje związane z zmiennością pór roku, opowieściami o wojnie, o pożarach. Różnorodność podkreśla eksperymentalna ścieżka dźwiękowa. Komentarz do filmu napisał Andrzej Osęka, publicysta, krytyk sztuki, wówczas członek redakcji „Przeglądu Kulturalnego”. Docenił pomysłowość, dowcip i swobodę małych artystów. Nie narzucił widzowi interpretacji rysunków, ale każdy dorosły potrafi dostrzec w nich odbicia mniej lub bardziej wesołych dziecięcych doświadczeń – bycia w świecie lub bliżej, we własnym domu.

Film jest monografią kabaretu literackiego Zielony Balonik, który został założony w Krakowie w październiku 1905 roku. Narodził się w kawiarence, nieopodal Akademii Sztuk Pięknych, w środowisku malarskim. Inicjatorami przedsięwzięcia byli Jan August Kisielewski, Edward Żeleński i Stanisław Kuczborski. Początkowo kabaret istniał w kameralnym gronie, zbierającym się w Jamie Michalikowej (Cukierni Lwowskiej należącej do Jana Michalika). Odnowiona wiernie kawiarnia jest tłem filmu, a fotografie i rekwizyty z tamtych lat budują szczególną atmosferę. Odtwarzane są fragmenty wieczorów artystycznych z tak zwanymi szopkami, w których realizatorzy wykorzystali autentyczne teksty i melodie.

Film Ludzie w drodze opowiada o pewnej trupie cyrkowej. Śledzimy ich przygotowania i treningi przed występami, a następnie jak występują i bawią publiczność. Ciekawy obraz pewnej zamkniętej społeczności.

Film Stefana Szwakopfa opowiada o zwariowanych przygodach chłopaka zakochanego w córce kolejarza. Wąsaty ojciec niechętny jest serenadom pod oknem i całusom pod osłoną nocy. Aby uniemożliwić kontakt uroczej rudowłosej pieguski z romantycznym młodzieńcem, wysyła go na… księżyc. To początek przeszkód, jakie chłopak musi pokonać, aby zjednać sobie ojca, stojącego na drodze szczęściu zakochanych. Zabawna historia dla najmłodszych.

Krótki filmik animowany w zabawny sposób parodiujący fabularne westerny. Źli kowboje – żółty i niebieski – podpatrują, jak czerwony wydobywa z rzeki złoty kruszec. Próbują zrobić to samo, ale im się nie udaje. Postanawiają więc zrobić zasadzkę i napaść na czerwonego…

Do krainy zabawek, w której mieszkają pluszowe misie, koń na biegunach i kaktus przybywa balonik. Jego pojawienie się wywraca dotychczasowy porządek. Kaktus schodzi z parapetu, żeby pobawić się z nowo przybyłym.

Film dokumentalny Witolda Leśniewicza pokazuje przez pryzmat wypuszczonych w powietrze baloników piękno nowej, odbudowanej Warszawy.

Yosemite Sam przybywa na ziemię, by porwać jedną z mieszkających na planecie istot. Pierwszym napotkanym stworzeniem jest królik Bugs, który nie ma zbytniej ochoty na przeprowadzkę. Sprytny królik niszczy wysłane przeciw niemu roboty, zmuszając Yosemite Sama, by sam się tym zajął.

Amatorski film zrealizowany w nietypowym miejscu - na dachu jednego z bloków Nowej Huty. Bohaterowie tego krótkometrażowego dramatu to kominiarz, mieszkanka bloku i dwóch osobników w ciemnych okularach. Z pozornie błahych, codziennych sytuacji, jakie mogłyby się rozgrywać na niejednym dachu, rozwijają się zaskakujące wydarzenia. Rzecz o konflikcie emocji i zachowań.

Założyciel Stolicy Bożej i Barankowej Apostołów w Duchu i Prawdzie, Alfa i Omega, Początek i Koniec, Bernard Wilk, jest dla swoich wyznawców żywym Bogiem, który na swój sposób tłumaczy im Pismo Święte. Gromadzi wokół siebie „najnieszczęśliwszych z najnieszczęśliwszych, ojców beznadziejnie chorych dzieci, żony maltretowane przez mężów, ludzi samotnych i skrzywdzonych”. Jego sekta liczyła swego czasu 100 członków, którzy wszystkie zarobione pieniądze oddawali swojemu duchowemu przywódcy. Nakręcona w Niwnicy Kłodzkiej (Nowej Jerozolimie, jak nazywali ją wyznawcy) oraz Warszawie historia rdzennie polskiego ruchu religijnego pokazuje, że zagrożenie ze strony sekt nie jest domeną wyłącznie społeczeństwa amerykańskiego. Scenariusz i komentarz do filmu Jerzego Hoffmana i Edwarda Skórzewskiego napisał – Stanisław Manturzewski, socjolog, reporter, reżyser filmów dokumentalnych i fabularnych.