Etiuda

W lipcu 1995 r. w małej miejscowości uzdrowiskowej Srebrenica na południowym krańcu Bośni i Hercegowiny doszło do największego ludobójstwa w Europie od czasów II wojny światowej. Film jest refleksją na temat najmroczniejszego rozdziału historii byłej Jugosławii.

Praca dyplomowa brytyjskiego reżysera zrealizowana pod opieką Stanisława Różewicza, pierwsza zachowana rejestracja treningu wokalnego i fizycznego aktorów, prowadzonego przez Jerzego Grotowskiego, obrazująca jego ówczesne badania nad działaniami rezonatorów. Materiał powstał w okresie przygotowań Teatru 13 Rzędów do spektaklu „Tragiczne dzieje doktora Fausta” wg Christophera Marlowa (premiera, zarazem polska prapremiera dramatu, 23 kwietnia 1963 roku). Zawiera ponad sześciominutowe fragmenty tego spektaklu, przedstawiające przede wszystkim Zbigniewa Cynkutisa w roli tytułowej, ale także Renę Mirecką (Mefista). Grotowski udzielił też wywiadu do filmu, został nagrany przy kościoła „na górce” w Opolu. Artysta był związany z miastem od 1959 do 1964 roku, kiedy kierował Teatrem 13 Rzędów, przekształconym z czasem w Teatr Laboratorium 13 Rzędów, działającym przy Rynku w klubie Maska. Film otrzymał Nagrodę DKF „Zygzakiem” na Festiwalu Filmów PWSTiF, Warszawa, 1964 rok.

Katastrofa z 1883 roku, na skutek której wyspa Krakatau została unicestwiona posłużyła reżyserowi jako metafora rozpadu ludzkiej osobowości na skutek kryzysu wewnętrznego.

Dokumentalna etiuda studencka Marcela Łozińskiego z 1971 roku. Film zrealizowano pod opieką artystyczną Kazimierza Karabasza i Adolfa Forberta. Łoziński filmuje grupę znajomych z liceum, która spotkała się po dziesięciu latach od matury. Trzydziestolatkowie dyskutują, piją, palą. W tym wczesnym filmie widać już cechy znane szerokiej widowni z dalszych, dojrzałych prac reżysera: talent do wyłapywania urywków dialogów, spojrzeń i sylwetek, które – niby nic nie wnosząc – tworzą w zestawieniu pełny obraz filmowanego zjawiska.

Nikt nawet nie pytał. Mama po prostu przyniosła babcię do domu i ją zostawiła. Bez wyjaśnień, powodów, przyczyny. Teraz leży na środku MOJEGO pokoju, a ja się nią opiekuję. Cały czas muszę się nią zajmować...

Ciemny bar, tańce, wino, dym z papierosów. Na naszych oczach rozwija się romans. Kim tak naprawdę jest kobieta w czerwonej sukience i jak dla mężczyzny skończy się ten wieczór? Muzyka rodem ze starych kryminałów buduje napięcie.

Ulicami, w równym tempie, maszeruje tłum jednakowych ludzi. Samotny pajac szuka w niewzruszonej masie swojej bratniej duszy. Animacja-impresja zdobyła nagrody na Ogólnopolskim Festiwalu Autorskich Filmów Animowanych OFAFA i nominację do nagrody Konkursu Polskich Filmów Krótkometrażowych we Wrocławiu.

Niewysoki mężczyzna wybiera czy skręcić w prawo, w lewo, w górę lub w dół, niezależnie od tego, gdzie skieruje wzrok wszędzie wokół niego dostrzega ciężar cywilizacji. Gdzie iść? Gdzie się skryć? Co robić? Mężczyzna w czerni i bieli próbuje uciec... Na próżno. Stojąc w szczerym polu, nasz biedny człowiek trafia między innymi tajemniczy uśmiech Mony Lisy, który wydaje się spadać z nieba, zostaje zaatakowany przez maskę Etrusków, która przylega mu do twarzy, mało brakło do przygniecenia przez grecką świątynię i posągi Wyspy Wielkanocnej, próbując wydostać się przez pochwę z "Pochodzenia świata" Gustave’a Courbeta, poczuje się jak czternasty apostoł na "Ostatniej Wieczerzy" Leonarda, wspina się na piramidy, aby wylądować w chińskim atramencie służącym do pierwszego druku... Nie mówiąc już o obrazach, ikonach, które towarzyszą jego wspinaczce: Einstein, Che, Chaplin, Mozart, Marilyn Monroe i wielu innych. Nawet w końcu usłyszy "Krzyk" Muncha, ale i on go nie uwolni. Ostatnią przeszkodą w drodze na szczyt okaże się "Niekończącą się kolumna" Constantina Brâncuşi....

Bartek wraca właśnie z wojska i nie może doczekać się spotkania ze swoją dziewczyną. Ta jednak nie pojawia się na peronie, gdzie mieli się spotkać. Wkrótce chłopak dowiaduje się co się stało i nie zamierza zostawić tak tej sprawy...

Fantazja fabularna: epizod z Powstania Warszawskiego, wymyślony przez studenta katowickiego Wydziału Radia i Telewizji UŚ i zainscenizowany przezeń w etiudzie pod opieką Filipa Bajona, Magdaleny Piekorz i Michała Rosy. Efekt dramaturgiczny wynika tu ze sprzeczności między bezwzględną ostatecznością sytuacji a codzienną zwykłością reakcji emocjonalnych trójki mężczyzn występujących w epizodzie.